1. Van de redactie
2. Van het bestuur
3. Algemene ledenvergadering
4. Analyse opgave van activiteiten in het kader van permanente educatie VZV-leden
5. Permanente educatie: dood paard?
6. Mentorschap -- een idee?
7. Verslag bijeenkomst Franse sectie
8. Een dag uit het leven van ...
9. Tips voor computergebruikers
10. Spekt Van Dale zijn hutspot?
11. Ledenmutaties
12. Business tips
13. Cursussen
14. Kopij
15. Colofon

In dit nummer houdt Kath Starsmore ons op de hoogte van de activiteiten van het bestuur in de afgelopen maanden, waarbij zij ook enkele andere wetenswaardigheden niet onvermeld laat. De commissie Permanente Educatie doet verslag van haar analyse van de activiteiten die leden zoal in het kader van de permanente educatie ondernemen en geeft enkele suggesties voor de toekomst. Met betrekking tot hetzelfde thema reageert Pete Thomas op de uitdaging van Christoph Bouthillier en Arie de Jong in het vorige bulletin. Door Kath Starsmore wordt een voorzet gegeven wat betreft het bijna vergeten onderwerp het mentorschap. Ook vindt u in dit nummer het verslag van Hanneke Rutges over de eerste bijeenkomst van de nieuwe, Franse sectie. Een belangwekkende ontwikkeling: wie volgt? In haar zeer herkenbare "Dag uit het leven van ..." verklapt Ann Ulot onder andere hoe u te weten kunt komen wanneer er mogelijk ook op u een beroep gedaan gaat worden om in het bulletin te schrijven. U bent gewaarschuwd. Marcus de Geus geeft enkele nuttige tips voor computergebruikers en Kristof Stachowski kijkt hoe bruin men het bakt in de keuken van een elektronisch woordenboek (in niet minder dan 21 talen) van Van Dale. Ten slotte worden er enkele nuttige business tips en cursussen gememoreerd. Veel leesplezier!

Harold Alexander
Nelly Eijgenraam
Marcus de Geus
bulletin@vzv.info

Inhoud

De Algemene Voorwaarden van de VZV zijn hierop aangepast. Na verificatie van de wijzigingen door een jurist zijn de gewijzigde Algemene Voorwaarden opnieuw gedeponeerd. Een andere reden voor de vertraging is dat wij de uitkomst van een paar beoordelingen hebben afgewacht. Daardoor is het register up-to-date en hoeft het niet meteen weer te worden bijgewerkt en rondgestuurd.

De VZV is twee nieuwe leden rijker. Zowel de Engelse als de Franse sectie is uitgebreid. Het nieuwe Franse aspirant-lid is meteen de eerste deelnemer aan het mentorschapsprogramma van de VZV.

Samen met het register heeft u ook een document met wetenswaardigheden ontvangen. Zoals u hebt gemerkt, is er bij het produceren van de "Wetenswaardigheden" iets misgegaan, waardoor de tekst slecht leesbaar is. Hiervoor onze excuses. Inmiddels hebt u langs andere weg een leesbare versie kunnen krijgen.

In navolging van andere zusterverenigingen onderzoekt het bestuur momenteel de mogelijkheid om de leden juridische diensten aan te bieden. Wij denken aan telefonisch juridisch advies, incasso-ondersteuning, screening van contracten, enzovoort. Graag willen wij weten hoe groot de belangstelling onder de leden is voor deze diensten. Om dit te peilen verzoeken wij de leden een E-mail aan bestuur@vzv.info te sturen met de melding "wel/geen belangstelling voor juridische diensten".

In dit bulletin vindt u het verslag van de commissie Permanente Educatie, die een enquête heeft gehouden naar activiteiten op PE-gebied onder de leden van de VZV. Uit de respons blijkt dat men positief tegenover een programma van activiteiten op PE-gebied staat. Hierover willen we tijdens de komende voorjaarsvergadering op 11 april aanstaande brainstormen.

De verbouwing van de vergaderzalen bij De Heeren van Utrecht is nog niet rond. De vergadering vindt deze keer dan ook plaats in De Poort van Kleef. In verband met de beschikbaarheid van de zaal begint de vergadering wat eerder, namelijk om 13.30 uur. De borrel en het diner worden wel bij De Heeren van Utrecht genuttigd.

Omdat het bulletin tegenwoordig op de website van de VZV wordt geplaatst, worden de notulen van de vorige ALV niet opgenomen. Deze notulen en de financiële stukken worden apart per E-mail aan de leden verstuurd. Wel opgenomen in het bulletin is het programma van de vergadering.

Wij verheugen ons erop zoveel mogelijk leden met introducés en gasten op 11 april in Utrecht te verwelkomen.

Namens het bestuur,
Kath Starsmore

Inhoud

Programma

13.00 uur

Ontvangst van de leden in De Poort van Kleef met koffie/thee of frisdrank

13.30 uur - 15.30 uur

Algemene Ledenvergadering VZV

15.30 uur - 16.00 uur

Pauze met koffie/thee of frisdrank en ontvangst van genodigden en introducés

16.00 uur - 17.00 uur

Presentatie: Verzekeren en de zelfstandige vertaler

17.30 uur - 18.30 uur

Borrel in De Heeren van Utrecht

18.30 uur - 22.00 uur

Gezamenlijk diner in De Heeren van Utrecht

Plaats vergadering
De Poort van Kleef
Mariaplaats 7
3511 LH Utrecht

Plaats borrel en diner
De Heeren van Utrecht
Mariaplaats 14
3511 LJ Utrecht

Bereikbaarheid
Openbaar vervoer
Via de centrale hal van het centraal station Utrecht, via Hoog Catharijne richting centrum lopen. Uitgang "Moreelse Park" volgen (bij de ABN Amro bank rechts). Hier loopt u helemaal rechtdoor tot u niet meer verder kunt. U gaat met de bocht mee door de draaideur (recht tegenover Albert Heijn) and dan gaat u links de roltrap af. Bij het verlaten van Hoog Catharijne gaat u links af and steekt u een grote kruising over (Catharijnebaan) richting Domtoren. Wanneer u bent overgestoken, bevindt u zich op de Mariaplaats en wanneer u ongeveer 100 meter rechtdoor loopt, dan vindt u recht tegenover de hoofdingang van het Conservatorium (geel gebouw) de "Poort van Kleef".
Eigen vervoer
Vanuit alle richtingen: Ring Utrecht / centrum, jaarbeurs volgen. Volg de borden centrum / station / parkeerroute. In het centrum volgt u de borden parkeerroute en/of Mariaplaats. U kunt het beste parkeren in parkeergarage Springweg, u rijdt dan over de Mariaplaats, langs de Poort van Kleef.

Aanmelden voor de ALV
Zoals gebruikelijk verzoeken wij leden, introducés en genodigden zich aan te melden bij het VZV-Secretariaat, bij voorkeur via het deelnameformulier dat iedereen krijgt toegestuurd. Vergeet niet de namen van introducés te vermelden!
Het middagprogramma en de receptie komen voor rekening van de VZV. De bijdrage voor het diner bedraagt voor VZV-leden EUR 32,50, voor genodigden en introducés EUR 37,50. Wij verzoeken u de bedragen over te maken op girorekening 1961176 t.n.v. Penningmeester VZV onder vermelding van "bijdrage diner". Afzegging is tot en met 7 april mogelijk. Daarna zal de bijdrage voor het diner in rekening worden gebracht.

Inhoud

Het heeft lang geduurd, maar eindelijk kunnen we u de analyse presenteren van de door VZV-leden ondernomen educatieve activiteiten. Naast externe factoren als drukke werkzaamheden, de feestdagen, ziekte en dergelijke is de vertraging ook te wijten aan de materie zelf. Aan u zijn enkele open vragen voorgelegd en het bleek buitengewoon lastig de antwoorden in categorieën te vangen.

Sommige activiteiten -- onder meer aanschaf woordenboeken, lezen van en luisteren naar bron- en doeltaal, terminologie verzamelen -- liggen kennelijk zo voor de hand dat deze door een groot aantal respondenten niet worden genoemd. Dit kan een vertekening opleveren.

Ter verduidelijking van de kale cijfers geven wij hieronder tevens een samenvatting van wat er blijkens de opgaven onder de leden leeft.

Cursussen
Uit de cijfers blijkt dat cursussen een belangrijk onderdeel van de educatieve activiteiten vormen. Slechts vijf van de 28 respondenten hebben in het recente verleden geen formele cursus gevolgd.
Uit de opgaven hebben wij kunnen opmaken dat meestal meer dan één cursus werd gevolgd, vaak een mix van taal-/vakgebied- en "tool"gerichte cursussen. Een aantal respondenten heeft een indrukwekkend aantal cursussen gevolgd.
Opvallend is de grote waardering voor cursussen in met name Frankrijk en Duitsland. Het aanbod in Nederland lijkt meer te zijn gericht op de middenmoot, zodat de per definitie hooggekwalificeerde VZV-vertalers daarover vaak minder tevreden zijn. Een respondent stelde: hoe kun je permanente educatie verplicht stellen als er geen aanbod van goede cursussen is? Dit geldt zeker voor de minder courante talen. De meeste respondenten zouden graag zien dat de VZV op dit gebied actief wordt.

Overige activiteiten
Omdat de contacten met beroepsgenoten op zoveel verschillende manieren worden aangeduid, is het moeilijk deze te rubriceren. Duidelijk is in ieder geval dat alle respondenten op een of andere manier contact hebben met collega's en daar grote waarde aan hechten. De categorie "bijeenkomsten collega's met zelfde werktalen/vakgebied" -- voornamelijk leden van de Engelse sectie -- scoorde zeer hoog; een aantal ziet dit als de beste vorm van permanente educatie.
Ook het wederzijds nakijken van vertalingen wordt aangeduid als zeer leerzaam.

Zelfstudie, Algemeen
Waarschijnlijk is de verklaring voor het feit dat de score op dit gebied niet 100% is, dat deze activiteiten voor professionele vertalers zo vanzelfsprekend zijn dat men ze niet durft op te voeren als "puntwaardige" activiteiten. Degenen die hier wel melding van maken, blijken op zeer veelzijdige wijze te werken aan het op peil houden van taal- en vakkennis.
Enkelen volgen een universitaire studie op hun vakgebied, technische vertalers zorgen dat ze op de hoogte blijven van technische ontwikkelingen zodat ze begrijpen wat ze vertalen, enzovoort.

Opdrachtgericht
De door twee respondenten gemelde stelling dat "iedere opdracht in feite bijscholing is" verklaart waarschijnlijk waarom relatief weinigen dit soort activiteiten expliciet hebben gemeld. De stelling geldt a fortiori wanneer collegiaal wordt gewerkt.

Gewenste toekomstige activiteiten
Enkele suggesties:

• Een informele vorm van cursussen door middel van onderlinge voordrachten voor en door collega's, bijvoorbeeld "tool"gericht of overdracht specifieke kennis.
• Oprichten taalsecties naar voorbeeld Engelse sectie. Deze wens werd geuit door vertalers Frans en Duits.
• Exploratie Voice Recognition systemen.
• Zoeken naar nieuwe instrumenten, digitaal of anderszins, ter vergroting van de vertaalefficiency.
• Benchmarking tarieven/inkomens.
• Cursus gebruik vertaalprogramma's.
• Introductie van taalgerichte rubrieken in Bulletin.
• VZV-cursus redactie Nederlandse tekst, voor allen die vertalen naar het Nederlands en in zoverre niet taalspecifiek.

Uit de gegevens blijkt dat er grote belangstelling bestaat voor een door de VZV te ontwikkelen programma van activiteiten op het gebied van permanente educatie. Verplichte permanente educatie lijkt pas aan de orde te komen wanneer er een deugdelijk aanbod van activiteiten is.

De commissie hoopt met het bovenstaande een aanzet te geven tot de discussie over en de introductie van een programma.

Inhoud

Bijna sinds haar oprichting worstelt de VZV met de vraag hoe je nog meer zekerheid kunt bieden omtrent de kwaliteit van het werk van de leden. Volgens Christoph en Arie bestaan er al voldoende waarborgen voor kwaliteit want "wie niet goed is, gaat failliet". Dat echter is helaas niet waar. Wie niet goed is, moddert voort, laat zijn prijzen zakken, maakt brokken. Pas dan, nadat de collega's, de VZV en het vak een slechte naam is bezorgd, gaat hij failliet. Opdrachtgevers weten dat. Daarom zijn ze vaak zo wantrouwend bij het eerste contact. Een systeem van permanente educatie zou een manier zijn om opdrachtgevers -- en andere vertalers -- te laten zien dat onze leden ook na hun toelating aan kwaliteit blijven werken. Dit is vooral belangrijk voor oudere leden, die moeilijk kunnen beweren dat ze kwaliteitsvertalers zijn op basis van een entreetoets die zij tussen tien en twintig jaar geleden hebben afgelegd.

Christoph en Arie stellen ook: "De leden van de VZV, allemaal professionals, houden van hun vak en doen uit zichzelf wat nodig is om het glans te geven. Er is dan ook geen autoriteit nodig die over hen oordeelt." In een volmaakte wereld zouden deze zinnen op mijn instemming mogen rekenen. Maar fouten zijn overal te vinden. Zelfgenoegzaamheid ook. Waakzaamheid en oplettendheid zijn dus nodig. Ook en misschien wel vooral bij de VZV.

Er is overigens niets nieuws of schokkends aan een systeem van permanente educatie. Menige beroepsgroep -- o.a. doventolken, advocaten en medici -- en menige organisatie in de vertaalwereld (NGTV, SENSE) hebben dergelijke systemen al of werken aan het opzetten ervan. De VZV kan niet achterblijven als zij dé organisatie voor goede vertalers wil zijn. Het alternatief is niets doen, wat de geloofwaardigheid van de VZV als een kwaliteitsorganisatie ernstig zou ondermijnen. De erosie van de kwaliteitsvoorsprong van de VZV zou ook de commerciële waarde van onze vereniging voor haar leden aantasten en de aantrekkingskracht van de VZV voor goede vertalers ondermijnen. Kortom, permanente educatie is een manier om het bestaansrecht van de VZV te waarborgen.

Elders in dit bulletin leest u de bevindingen van de commissie Permanente Educatie. Daar kunnen wij lezen: "Een respondent stelde: hoe kun je permanente educatie verplicht stellen als er geen aanbod van goede cursussen is? Dit geldt zeker voor de minder courante talen. De meeste respondenten zouden graag zien dat de VZV op dit gebied actief wordt."
Het is belangrijk op te merken dat het bestuur een systeem heeft voorgesteld dat nadrukkelijk niet gelijk is aan het volgen van cursussen. Het voorstel bevat een breed scala aan mogelijkheden, van "puntwaardige" activiteiten, die door een beoordelingscommissie ook nog flexibel zouden worden benaderd. En als de meeste respondenten graag zien dat de VZV actief wordt, dan is het aan die respondenten -- want zij zijn ook de VZV -- om actie te ondernemen. Dit kan door een positieve benadering van permanente educatie, waarbij wij als leden suggesties, adressen, contacten en ideeën uitwisselen.

De leden van de VZV moeten nu beslissen. Wat mij betreft kunnen wij een meer of minder strenge regeling invoeren, met meer of minder stringente voorwaarden. Stilstaan is in ieder geval achteruitgaan. Wij kunnen niet geloofwaardig verder zonder werk te maken van een systeem van permanente educatie.

De commissie heeft over zijn bevindingen gerapporteerd. Het woord is nu aan het bestuur. Een uitgewerkt voorstel waarover de leden een besluit kunnen nemen is de volgende stap.

Inhoud

Hoe weet je nu eigenlijk of je geschikt bent als mentor? Hieronder volgt een korte vragenlijst aan de hand waarvan leden hun huidige kwalificaties kunnen toetsen en vaststellen waar verbetering gewenst is.

(Vrij naar Ideas about Mentoring van Linda Phillips-Jones, Ph.D.)

1. Hebt u ten minste twee uur per maand (voor ten hoogste twee jaar) tijd voor het begeleiden van een aspirant-lid, in persoon, per telefoon, fax of E-mail?
2. Beschikt u over kennis en vaardigheden, zowel in technisch als in sociaal opzicht, die een beginnend vertaler nog zou moeten ontwikkelen?
3. Moedigt u anderen graag aan door hun prestaties te prijzen of door u anderszins positief op te stellen?
4. Schept u er plezier in van anderen te leren, ook als die minder ervaren zijn dan uzelf?
5. Kunt u geduldig zijn als u een ander iets probeert bij te brengen?
6. Kunt u in anderen potentieel herkennen dat zij zelf nog niet onderkennen?
7. Bent u in staat een strikte geheimhouding in acht te nemen?
8. Bent u bereid iemand een helpende hand toe te steken zonder dat daar meteen een bedankje tegenover hoeft te staan?
9. Bent u in staat iemand bij te sturen op een manier die de persoon in kwestie niet meteen ontmoedigt?
10. Bent u bekend met het huidige mentorsysteem en bent u in staat een aspirant-lid te helpen daar de vruchten van te plukken?

Als u ten minste acht keer "ja" hebt geantwoord, bent u al bijna zo ver dat u als mentor kunt optreden. Het VZV-bestuur helpt u graag met concrete suggesties voor het invullen van de band tussen mentor en aspirant-lid. Wij hopen dan ook dat wij in de toekomst op velen van u een beroep kunnen doen.

Inhoud

Wij begonnen iets na 18.00 uur met een verrukkelijke maaltijd, bereid door Marianne's echtgenoot. Het "serieuze" deel ging vervolgens om ongeveer 19.30 uur van start. Deze eerste bijeenkomst was vooral gewijd aan organisatorische aspecten als frequentie, plaats, inhoud en dergelijke.

Gezien het feit dat de leden van de Franse sectie zeer verspreid over het land wonen en werken (van Zierikzee tot Groningen, van Heiloo tot Maastricht) werd besloten om voorlopig vier keer per jaar bijeen te komen en verder tussentijds E-mailcontact te houden. Hiertoe is inmiddels via Yahoo-groups een E-mailkring opgezet (VZV-Frans@yahoogroupes.fr). Langs deze weg zal ook de informatie over de bijeenkomsten (verslag, agenda, enzovoort) worden rondgestuurd.
De plaats van samenkomst zal steeds worden bepaald door degene die zich als organisator opwerpt. Dat kan zijn bij iemand thuis, op een locatie in de buurt van een station of in een andere openbare gelegenheid. Wij zullen ernaar streven zoveel mogelijk variatie aan te brengen in de dagen en tijden van samenkomst om het zo voor iedereen die dat wil mogelijk te maken ten minste een aantal bijeenkomsten te bezoeken.

Voorlopig zullen we proberen steeds de volgende onderdelen de revue te laten passeren:

• taaltechnische miniworkshop: bespreken van door een of meer deelnemers ingestuurde (delen van) vertalingen. Deze worden voorafgaand aan de bijeenkomst rondgestuurd en degene die de tekst levert bepaalt wat er tijdens de bijeenkomst mee gedaan wordt. De organisator van de bijeenkomst zal ervoor zorgen dat er teksten zijn (van anderen of van zichzelf);
• afzonderlijke vertaalproblemen: ad hoc inbreng aanwezigen;
• gehoord en gezien (vermeldenswaardig nieuws in onze taalgebieden): ad hoc inbreng aanwezigen; bijvoorbeeld nieuwe software, verslag van bezochte cursussen, neologismen.

Hoewel niet alle Franse vertalers aanwezig konden zijn en er deze eerste keer weinig tijd overbleef voor het uitwisselen van vertaalervaringen, waren de vijf aanwezigen aan het eind van de avond unaniem van mening dat dit soort contacten bijzonder waardevol en stimulerend kan zijn.

In verband met treinen die gehaald moesten worden werd de bijeenkomst gesloten rond 21.15 uur. Wij verheugen ons nu al op de volgende keer, gepland op 13 mei vanaf 16.00 uur bij Catherine van der Wijst-Pineau in Den Haag.

Inhoud

Vandaag is het maandag, voor mij een officiële werkdag. Officieel omdat Lisanne vandaag naar het kinderdagverblijf gaat en Jasper en Martijn tussen de middag overblijven. Dat betekent dat ik van ongeveer 09.00 tot 15.15 uur achter elkaar door kan werken, een ongekende luxe. Mijn andere officiële werkdag is woensdagochtend. De rest van de week maak ik met veel kunst- en vliegwerk mijn opdrachten 's avonds of tijdens de middagdutjes van Lisanne af.

Na het ontbijt, het vullen van de overblijftrommels en drinkbekers, aankleden en tanden poetsen, rukken we om 8.15 uur uit. Eerst naar school, dan naar het kinderdagverblijf. Daar schiet één van de leidsters me aan: of ik de kinderen misschien een boekje zou willen voorlezen in het kader van haar studieopdracht. "Ja hoor". Ik heb weliswaar twee opdrachten die vandaag af moeten (van 2.500 en 5.000 woorden), maar ik ben al een eind gevorderd en heb mijn opdrachtgevers geen exact tijdstip toegezegd. Later vertelt de leidster me dat ze mij speciaal heeft gekozen omdat ik als enige ouder 's ochtends zoveel tijd lijk te hebben. Dat is het voordeel als je eigen baas bent.

Om 9.15 uur ben ik weer thuis. Ik begin met het zetten van een grote pot koffie, want het voelt alsof ik er al een hele dag op heb zitten. Het lijkt wel alsof er in huis -- en trouwens ook in mijn werkkamer -- een bom is ontploft. Een beetje opruimen zou geen kwaad kunnen. Ook moet ik eigenlijk hoognodig een was draaien, want de schone kleren beginnen op te raken. Maar op officiële werkdagen probeer ik het huishouden zoveel mogelijk te negeren, anders maak je geen enkele productie. Als je buitenshuis zou werken, zou je je hier per slot van rekening ook niet mee bezig kunnen houden.

De eerste opdracht is een contract, opgesteld door iemand die duidelijk geen jurist is. Het is alleen nog een kwestie van de puntjes op de i zetten -- een uurtje werk, schat ik. Er zijn drie dingen ambigu in de tekst en ik besluit om de meest logische uitleg te kiezen, maar met een voetnoot in de tekst aan te geven dat de tekst op dit punt voor tweeërlei uitleg vatbaar is. Als het niet goed is, hoor ik het wel.
Al met al duurt alles toch langer dan ik dacht, mede door de vele telefoontjes. Eerst belt de andere opdrachtgever: of het allemaal nog gaat lukken vandaag en hoe laat het gaat worden. Zo'n hekel heb ik daaraan, mensen die je zo opjagen. Maar het is niet anders. Ik antwoord: "rond het middaguur, hoop ik", maar dit is iets te optimistisch, zo zal later blijken. Wie in de loop van de ochtend ook opbellen, zo kan ik dankzij de nummerweergave zien, zijn achtereenvolgens mijn schoonvader, twee vriendinnen, iemand uit Amsterdam met een voor mij onbekend nummer en mijn echtgenoot. En niet te vergeten een oude klant die in geen drie jaar iets van zich heeft laten horen, maar ineens weer met werk komt. Wel vindt hij mijn woordtarief van EUR 0,18 aan de hoge kant oftewel "niet marktconform" in modern jargon. Enigszins geïrriteerd leg ik uit dat de ene vertaler de andere niet is. Als ze elders dezelfde kwaliteit kunnen krijgen voor hetzelfde geld, moeten ze dat vooral doen. Uiteindelijk besluit men een opdracht van 5.000 woorden bij een goedkopere vertaler onder te brengen en mij alleen de twee pagina's van het jaarverslag te geven (wat mij betreft mogen ze die nu eigenlijk ook wel houden). Voor vrienden en familieleden die mij op mijn zakelijke nummer bellen, ben ik trouwens redelijk streng: in principe neem ik niet op (echtgenoot uitgezonderd). Je wordt er zo door afgeleid. En bovendien zouden ze er niet over piekeren om je op je werk te bellen als je buitenshuis werkte.
Rond 12.30 uur is opdracht nummer 1 dan eindelijk klaar. Nu eerst maar even lunchen, ook al betekent dit dat ik opdracht nummer 2 niet rond het middaguur klaar zal hebben. Heerlijk om ongestoord te eten en ongegeneerd de krant te lezen, zonder dat je tafelgenoten mopperen dat je ongezellig bent.

Opdracht nummer 2 laat zich het beste omschrijven als "gezwets in de ruimte" en dat 5.000 woorden lang. Ik sta telkens weer versteld van de baarlijke nonsens die hoog opgeleide mensen uitkramen. Hier beweert een hoofd personeelszaken van een bedrijf met 700 mensen: "Wat je moet stimuleren is het vermogen van mensen om te willen worden wat ze kunnen zijn." Als ze het echt te bont maken in de brontekst, grijp ik in de vertaling in. Ook het afmaken van deze opdracht neemt meer tijd in beslag dan ik dacht, maar om 14.45 uur is hij af. Nog net genoeg tijd om boodschappen te doen, waarna ik mij naar school en het kinderdagverblijf spoed, alle boodschappen uitlaad en begin te koken, want Martijn heeft om 18.00 uur tennisles.

Als de kinderen in bed liggen, schuif ik, enigszins vermoeid, om 19.30 uur maar weer achter de computer. Alvast een beginnetje maken met de volgende opdracht, een klein stukje tekst, dat woensdag klaar moet zijn. Je weet immers nooit wat er nog tussendoor komt. Tegen 22.00 uur sluit ik de computer af. Best vermoeiend, zo'n officiële werkdag. Morgen gelukkig een "gewone" dag.

P.S. Het 020-nummer was van Harold Alexander, met wie ik in de Engelse sectie van de VZV zit. Of ik misschien een stukje wil schrijven voor het VZV-bulletin, vraagt hij op de voicemail. Ik bel hem terug. Waar het over gaat, mag ik zelf weten, zegt Harold. Van een bijdrage aan de discussie over de permanente educatie tot een persoonlijk verhaal. Ik heb het natuurlijk al druk genoeg met mijn kinderen, vertaalwerk en administratie, zonder dat ik ook nog eens een stukje schrijf. Maar omdat ik Harold zo aardig vind, wil ik hem niet teleurstellen en beloof ik ervoor te gaan zitten. Harold, bij deze.

Inhoud

Kanttekeningen:
Om de volledige lijst met waarschuwingen en andere dingen te kunnen bekijken moet de bezoeker eerst akkoord gaan met de gestelde algemene voorwaarden (aangezien het hier een overheidsdienst betreft, zijn dat blijkbaar de voorwaarden van de B.V. Nederland). Om te kunnen aantonen dat de bezoeker met die voorwaarden akkoord is gegaan, moet het bladerprogramma zo zijn ingesteld dat het "cookies" accepteert en opslaat. De opvatting van velen is dat zulke cookies een (weliswaar milde) vorm van computervirus zijn.
Het valt te hopen (maar ik verwacht het niet) dat de overheid gaat proberen de kosten van deze dienst te verhalen op de medeveroorzakers van de virusproblemen, namelijk de fabrikanten (laat dat "en" eigenlijk maar weg) van de programmatuur die voortdurend zo ontvankelijk blijkt voor besmetting met computervirussen.

Doorsturen van viruswaarschuwingen
Het kan niet vaak genoeg worden gezegd: stuur berichten met waarschuwingen voor computervirussen nooit door! In vrijwel alle gevallen betreft het namelijk geen waarschuwing voor een echt virus, maar gaat het om een nepwaarschuwing die door een of andere grappenmaker het Internet op is gestuurd. Dergelijke berichten vormen in feite een virus op zich: ze verspreiden zich (door toedoen van welwillende, maar slecht geïnformeerde ontvangers) naar allerlei andere computersystemen en bieden de ontvanger ervan alleen maar nadeel. Mocht je een bericht met een viruswaarschuwing ontvangen en ervan overtuigd zijn dat het voortbestaan van de mensheid in gevaar wordt gebracht als je het niet ogenblikkelijk doorstuurt aan alle mensen in je adresboek, kijk dan eerst eens bij een van de volgende adressen:
hoaxbusters.ciac.org/
www.vmyths.com/
www.sophos.com/virusinfo/hoaxes/
www.symantec.com/avcenter/hoax.html

De puntjes op de ï zetten
Onlangs zijn de nieuwe ledenregisters rondgestuurd, VZV-leden ontvingen daarbij ook een nieuwe versie van de "Wetenswaardigheden". Onderaan de tweede bladzijde daarvan, onder het kopje "Een tip", geef ik het advies postprogramma's altijd zo in te stellen dat berichten worden verstuurd als "MIME quoted-printable", omdat daarmee wordt voorkomen dat letters met diakritische tekens verloren gaan. Prompt kreeg ik de vraag waar het magische menupiefje huisde waarmee die optie kon worden ingesteld. Het antwoord op die vraag is heel eenvoudig: geen idee. Ik kan wel vertellen hoe het bij mijn postprogramma (RexxMail) moet (niet; de schrijver van dat programma heeft er namelijk voor gezorgd dat het standaard goed is ingesteld), maar daar schieten gebruikers van andere programma's niet veel mee op. Er zit echt niets anders op dan de handleiding te lezen of op de hulpknop F1 te drukken. Een beetje zoeken onder de instellingen voor uitgaande berichten kan natuurlijk ook geen kwaad. Succes!

Inhoud

Een blik in de keuken van elke vertaler laat zien dat voor alle vertalers woordenboeken het belangrijkste instrumentarium zijn waarmee ze -- aangevuld met een flinke dosis ervaring en creativiteit -- de beste producten kunnen creëren. Laat ik -- vanuit de keuken van elke vertaler -- de middelmatigheid van het MOT met een paar voorbeelden illustreren.

Een Poolse chef-kok zal in het woordenboek waarschijnlijk naar vertalingen van specifiek Poolse gerechten zoeken, bijvoorbeeld bigos -- een stoofschotel van zuurkool met onder andere gedroogde paddestoelen, tomatenpuree en verschillende vleessoorten. Er bestaan in de moderne Poolse keuken ook vegetarische versies van. Na het intypen van "bigos" wordt hij verwezen naar narobic bigosu (bigosu is de genitief van bigos). Als hij niet goed oplet en deze samenstelling letterlijk opvat, wordt hij op het verkeerde been gezet. De betekenis van beide delen is namelijk (veel) bigos koken, terwijl het idiomatisch iets betekent als in de war sturen of verwarring stichten, dan wel voor opschudding zorgen. Het MOT-je vertaalt dit Poolse taaleigen in de overige twintig talen op de volgende manier:

De juistheid van de vertalingen in de vermelde talen kan ik niet beoordelen, maar volgens mij heb ik de Chinese karakters op het menu van de afhaalchinees gezien. De Nederlandse nasi, bami en kroepoek heeft het MOT niet opgenomen, evenmin als de term stamppot. Maar gelukkig komt de hutspot wel voor en deze winterse specialiteit van de oerhollandse keuken wordt als volgt vertaald:

Als ik me tot de Poolse vertaling beperk, dan denk ik bij gulasz uitsluitend aan een gerecht dat vlees, vlees en nog eens vlees bevat. Nada wortels en hooguit un poco uien. Het is een Pools leenwoord uit het Hongaars en als ik een van de gezaghebbende Poolse etymologische woordenboeken* mag geloven, dan gaat het hier om de Engelse goulash, de Franse goulache en de Duitse Gulasch. Zoek ik via het Pools naar de vertalingen van gulasz, dan kom ik (gelukkig is het MOT-je hierin consequent) de Nederlandse hutspot tegen en vreemd genoeg geen goulash, die door de elektronische versie van de grote Van Dale omschreven wordt als pittig gekruid Hongaars nationaal vleesgerecht (een soort hachee). De term goulashcommunisme heb ik niet eens proberen te vinden, maar gezien de creativiteit van het MOT-je zou het waarschijnlijk klinken als hutspotcommunisme.

Ga ik verder en wil ik bijvoorbeeld Duitstalige gasten hutspot met klapstuk voorzetten, dan zou ik -- als ik niet verder zou kijken dan mijn neus lang is -- aan de hand van het MOT tot de volgende vertaling komen: Schmorgericht mit einem gegebenen Klaps of -- voor de Engelssprekende Duitsers -- stew with a spank:

Voor zulke amateuristische vondsten kan men bijna overal op het Internet gratis terecht, zonder dat Van Dale zijn kássa (zie een van de bovenstaande schermen waarin hutspot in het IJslands vertaald wordt) spekt met een product dat door Kassa! van de VARA hopelijk totaal afgekraakt zou worden.

Het is om te huilen als je bedenkt hoe lichtzinnig omgegaan wordt met ons beroep. Bij een zeer groot aantal Poolse termen heb ik duidelijk de invloed van het Engels gezien. Bewijzen kan ik het niet, maar ik heb een zeer sterk vermoeden dat alle termen in het woordenboek uit het Engels in de verschillende talen vertaald werden. Van Dale zegt in zijn Nederlandstalige persbericht o.a. het volgende: "MOT GlobalDix is gebaseerd op Chambers Concise Usage Dictionary en Harrap's Easy English Dictionary", dus mijn vermoeden is waarschijnlijk juist. Ik vind het Engels een prachtige taal, maar het wordt te vaak gebruikt als de nieuwerwetse lingua franca. Ik vraag me af wanneer woordenboekenmakers eens gaan beseffen dat ze niet ongestraft woordenboeken kunnen "bakken" die -- in ieder geval wat het Pools betreft -- door amateurs in elkaar zijn geflanst. Het MOT-je is echt een misbaksel, een lemma dat er overigens niet in opgenomen is.

Het MOT lijkt een MOT-je tussen Van Dale en het Finse bedrijf Kielikone, want na een snelle analyse begrijp ik niet dat de op taalgebied in ons land meest gezaghebbende uitgeverij zich inlaat met een bedrijf dat woordenboeken op een nogal laag niveau aanbiedt.

* Andrzej Bankowski: Etymologiczny slownik jezyka polskiego, Warschau 2000, deel 1, p. 500.

Inhoud

Nieuw aspirant-lid:
Sandra Farnière
Middelstegracht 24 A
2312 TW LEIDEN
071 5220352 (telefoon)
071 5220352 (fax)
sandra.farniere@wxs.nl
Engels - Frans (beëdigd)
Spaans - Frans
Vakgebieden: werktuigbouwkunde, maatschappelijke zaken

Opgezegd met ingang van 1 januari 2003:
Evelyne Deelder-Leblanc
Jeannine Santané
Truus Schalekamp

Inhoud

Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek
Als in 2003 tussen de EUR 2.000,-- en EUR 279.000,-- wordt geïnvesteerd in bedrijfsmiddelen dan is een kleinschaligheidsinvesteringsaftrek mogelijk. De aftrek bestaat uit een percentage van de investeringen in 2003. De hoogte hangt af van het geïnvesteerde bedrag. Wordt in 2003 tussen EUR 2.000,-- en EUR 33.000,-- geïnvesteerd, dan bedraagt het percentage 25%. Voor 2002 was dit nog 26,5%.

Extra afdrachtvermindering scholing 40+ers beëindigd
Per 1-1-2003 is de aanvullende extra aftrek van 40% voor kosten van scholing voor werknemers van veertig jaar en ouder afgeschaft. De fiscale scholingsaftrek (FSA) is een fiscale stimuleringsregeling voor de scholing van werknemers. De aftrek leidt tot een vermindering van de verschuldigde vennootschapsbelasting of inkomstenbelasting.

Bron van deze drie berichten:
Kamerkrant voor de ondernemende regio Amsterdam, nummer 2, maart 2003.

Inhoud

"Voor vertalers door vertalers".
Het vertaalproces onder de loep. Nascholingscursus georganiseerd door Teamwork. Dinsdag 27 mei 2003 te Amersfoort.

Meer informatie over beide cursussen kunt u aanvragen per e-mail: tonyparr@wxs.nl of mlemmens@wxs.nl, telefonisch: 043-3622045 of per fax: 043-3622103.

Inhoud

Bulletin 2003-2

15 juni 2003

Bulletin 2003-3

15 september 2003

Bulletin 2003-4

15 december 2003

Uw bijdragen voor deze bulletins graag naar bulletin@vzv.info.
Aan dit adres zijn de E-mailadressen van alle redacteuren gekoppeld. Wij verzoeken u geen kopij aan de individuele redacteuren toe te sturen.

Indien u uit andere bladen afkomstige kopij aanlevert, wilt u dan de volledige bron vermelden en aangeven of u reeds toestemming voor publicatie heeft ontvangen?
Wij verzoeken u de kopij zoveel mogelijk als tekstbestand aan te leveren en ons geen gescande documenten toe te sturen.
De naam van de auteur of de commissie graag onder het artikel plaatsen.

Inhoud

Algemene correspondentie:

VZV
Leidsestraat 14 - 2182 DN Hillegom
tel. 0252 527660 - fax 0252 531064
info@vzv.info

Het bestuur van de VZV bestaat uit:

Kath Starsmore, voorzitter
Marisa Latorre Lainez, secretaris
Albert van Veghel, penningmeester
Kristof Stachowski, toelating nieuwe leden
Hugh Quigley, MetaCom en algemene zaken

Berichten aan het bestuur:
bestuur@vzv.info

Berichten aan de redactie van het Bulletin:
bulletin@vzv.info

Berichten aan de commissie permanente educatie:
educatie@vzv.info

Berichten aan de commissie publiciteit:
publiciteit@vzv.info

Berichten aan de IT-commissie (beheer webstek en adresgegevens):
it-commissie@vzv.info

Berichten van leden aan leden:
leden@vzv.info

Voor meer informatie over de VZV:
www.vzv.info

Inhoud