| Jaargang 14, nr. 2 - juni 2003 |
| Inhoud |
| Van de redactie |
|
Vandaag is zo'n dag waarop je je afvraagt waar je het allemaal voor doet. De schouders doen zeer. De opdrachtgevers blijven weg. Tim Henman en Sjeng Schalken liggen eruit op Wimbledon. Op een dag als deze zou je je zelfs kunnen afvragen waarom je eigenlijk lid bent van onze prachtvereniging. Deze laatste vraag is natuurlijk totaal overbodig en met dit bulletin heeft u het levende bewijs daarvan op uw scherm. In dit nummer van het bulletin wordt van verschillende kanten duidelijk gemaakt waarom zelfs de zelfstandige vertaler lid moet zijn van een of andere organisatie. En dan nog het liefst van deze organisatie. Allereerst vanwege die vervelende discussie over de brancheorganisatie. Afgaand op wat ons via de mail bereikte, zou je kunnen concluderen dat de meeste leden zich verre willen houden van een brancheorganisatie, althans zoals deze zich lijkt te gaan ontwikkelen. Toch is het van groot belang dat iemand -- in dit geval het bestuur -- zich er namens ons mee bezighoudt. In het uit het Mededelingenblad van het NGTV overgenomen stuk "Ministerie zegt: sluit de gelederen" worden wij geïnformeerd over de achtergrond van de zaak en over de reden waarom Justitie aan een brancheorganisatie hecht. In het stuk van het bestuur licht Kath Starsmore het bestuursstandpunt toe. Het lijkt haast onvermijdelijk dat dit een van die verhalen wordt die eindigen met... "wordt vervolgd".
Blijkens het stuk van "een vertaler" is er een VZV-er die zich deze discussie en de discussie over permanente educatie ter harte neemt, hoewel misschien niet helemaal van harte. Zijn bijdrage geeft wel weer een andere kijk op het leven van de zelfstandige: het bekende verhaal van het vele werk dat je normaal wel aankunt, maar soms niet. Hoe lossen we dat allemaal voor onszelf op? Vooral als je je dan realiseert wat er allemaal ongevraagd op ons afkomt. Twee door Marianne Kersbergen aangeleverde berichtjes waarschuwen ons voor de nieuwe Europese factuurvereisten en voor de rechten die wij mogelijk zullen moeten gaan betalen voor kopiëren. Laat je overigens niet afschrikken door het bericht van die vertaler. Niet elk telefoontje uit Amsterdam is van een redacteur op zoek naar kopij. Maar wij stellen het wel op prijs als je met ons meedenkt. Het bulletin, bindmiddel van onze vereniging, vooral voor die leden die niet elke keer op de ledenvergadering komen, wordt er interessanter van. En daar doen we het natuurlijk voor. U toch ook?
Harold Alexander
|
| Van het bestuur |
|
Eind mei heb ik jullie op de hoogte gebracht van het feit dat de VZV is uitgenodigd om deel te nemen aan de gesprekken die moeten leiden tot het oprichten van een brancheorganisatie. Ik heb toen ook alle achtergrondinformatie meegestuurd. Het initiatief tot dit proces is genomen door het Ministerie van Justitie. De beweegredenen kunnen jullie lezen in het stuk dat wij met toestemming van het NGTV-bestuur uit het Mededelingenblad van het NGTV hebben overgenomen ("Ministerie zegt: sluit de gelederen").
Intussen zijn het bestuur en andere vrijwilligers bezig de vergaderingen van de verschillende werkgroepen bij te wonen. Deze volgen elkaar in rap tempo op, maar hebben tot nu toe weinig concreets opgeleverd. Deze ongepaste haast baart ons zorgen. Het feit dat er tijdens de vergaderingen niet of nauwelijks wordt genotuleerd is een andere bron van zorg. Als gevolg daarvan worden documenten opgesteld die niet een weergave zijn van het tijdens de vergadering besprokene. Hierdoor wordt de indruk gewekt dat wij als VZV hebben ingestemd met dingen waarmee wij het feitelijk oneens zijn. Het van de grond krijgen van deze organisatie per 1 januari 2004 lijkt ons dan ook op zijn zachtst gezegd erg optimistisch. Over de structuur van de beoogde organisatie is nog geen duidelijkheid ontstaan. Wij zijn van mening dat een brancheorganisatie een overkoepelende organisatie met een aantal lidorganisaties dient te zijn. De nu voorgestelde structuur komt echter neer op een branchevereniging, maar die bestaat al in de vorm van het NGTV. Het wiel lijkt dus opnieuw te worden uitgevonden. Van onze eis tot gradaties in lidmaatschap (bijvoorbeeld gewoon lid/geaccrediteerd lid) is tot nu toe niets terug te vinden in het voorstel. Wat de meerwaarde van deze beoogde brancheorganisatie voor de VZV moet zijn, moet dan ook nog blijken. Volgens het stappenplan zullen de werkgroepen in juni/juli een tussenrapport overleggen aan de stuurgroep (alle voorzitters) en in augustus/september hun resultaten. Tijdens onze algemene ledenvergadering op 3 oktober a.s. is er dan misschien iets concreets voorhanden waarover wij kunnen discussiëren. Wij hebben op dit moment ernstige twijfels over het nut van deze procedure. Het feit dat wij als vertalers in de nabije toekomst toch aan via Brussel opgelegde kwaliteitseisen zullen moeten voldoen, lijkt echter onontkoombaar. Maar of deze op te zetten "brancheorganisatie" in staat zal zijn alles in goede banen te leiden, betwijfelen wij.
Wij vinden ook dat een duidelijk onderscheid gemaakt zou moeten worden tussen tolken en vertalers, een standpunt waarvoor wij steun vinden in het Groenboek van de EU, waar letterlijk staat: "Hoewel ze vaak als één groep worden beschouwd, moeten tolken en vertalers, die verschillende vaardigheden hebben, ... als twee aparte beroepsgroepen worden behandeld. ... Een nationaal register moet hiermee rekening houden, en het kan voor de lidstaten efficiënter zijn om twee aparte registers te hebben."
Wordt vervolgd.
Namens het bestuur,
|
| Ministerie zegt: sluit de gelederen |
| Cees J. van Dijk en Evert-Jan van der Vlis |
|
Waarom hecht Justitie aan een brancheorganisatie van tolken en vertalers?
De toenemende internationalisering van onze maatschappij gaat aan het recht niet ongemerkt voorbij. Enerzijds is er een ontwikkeling gaande waarbij steeds meer landen deel gaan uitmaken van de door internationale verdragen gedicteerde rechtsorde, waarmee een zekere mate van uniformiteit van rechtstoepassing kan worden bereikt. Anderzijds geldt dat de exclusieve taal van het recht gekoppeld is aan het land waar de burger in een gerechtelijke procedure verwikkeld raakt of rechten inroept. Dit heeft gevolgen voor de rechtsbescherming die Nederland op grond van internationale verdragen burgers moet bieden. Wil iemand adequaat van zijn rechten gebruik kunnen maken, dan zal hij in elk geval in een door hem te begrijpen taal informatie over zijn juridische mogelijkheden moeten kunnen krijgen. Het is van belang dat verschillen in taal goed en objectief worden overbrugd. Tolken en vertalers vormen dan ook in toenemende mate een onmisbare schakel in de communicatie tussen burger en Justitie. Kwaliteitswetgeving tolken en vertalers De vervulling van zo'n belangrijke brugfunctie vraagt uiteraard waarborgen voor kwaliteit en integriteit. Met het oog op die waarborgen is thans -- zowel op nationaal als Europees niveau -- regelgeving in voorbereiding. Wat de minister van Justitie betreft, moet deze regelgeving erin voorzien dat vanaf 2005 binnen het domein van Justitie nog alleen gecertificeerde tolken en vertalers werkzaam zijn. Dit betekent concreet dat in de wet wordt vastgelegd dat politie, Openbaar Ministerie, gerechten en IND alleen tolken en vertalers inschakelen die in een openbaar register staan ingeschreven. Daarnaast wordt de Wet op de beëdigde vertalers gewijzigd. Ook voor een beëdigde vertaling gaat de eis gelden dat de vertaler in het register moet zijn ingeschreven. Voor de inschrijving in het openbare register zullen niet alleen wettelijke minimumeisen (competenties) inzake kennis, vaardigheden en attitude worden geformuleerd, maar ook de verplichting tot deelname aan een kwaliteitsborgingsysteem (intercollegiale toetsing). Aan het register zal een klachtenregeling worden verbonden, waarop eenieder die een klacht heeft over de gedraging van een tolk of vertaler een beroep kan doen. Een gegrond bevonden klacht kan tot schrapping uit het register leiden. Met deze maatregelen wordt een dam opgeworpen tegen beunhazen die het beroep van tolk of vertaler in diskrediet brengen. Beide beroepen krijgen met de verplichting tot certificering en het register een wettelijke erkenning. Aan de hand van het openbaar register kunnen afnemers vaststellen of een tolk of vertaler voldoet aan de wettelijke kwaliteitsnormen. Hierdoor wordt de thans weinig doorzichtige markt van tolk- en vertaaldiensten transparant. Het kaf wordt van het koren gescheiden. En dat is in het belang van zowel tolken en vertalers als van degenen die op hun bijstand zijn aangewezen. Kwaliteitseisen Het verplicht stellen van certificering betekent dat de minimumeisen (kennis, vaardigheden en attitude) dienen te worden genormeerd. Bij die normering zijn drie elementen van belang: de noodzakelijke opleiding of training, de toelating tot de praktijk en ten slotte de manier waarop wordt getoetst of conform die eisen wordt gewerkt. Het formuleren van minimumeisen -- in de vorm van een normatief document met een set eindtermen -- waaraan de tolk of vertaler moet voldoen, en het onderhouden ervan, vergt een effectieve inbreng van alle betrokken partijen, uiteraard beide beroepsgroepen, maar ook afnemers van tolk- en vertaaldiensten en onderwijsdeskundigen (Ministerie van OCW en opleidingsinstellingen). Hiermee wordt duidelijk hoe belangrijk het is dat er een brancheorganisatie komt van tolken en vertalers. Brancheorganisatie
De tolk- en vertaalsector wordt thans vooral gekenmerkt door onderlinge verdeeldheid. De veelheid aan organisaties die belangen van tolken en vertalers behartigen, leidt niet alleen tot een grote diversiteit aan opvattingen over de criteria van kwaliteit en integriteit, maar heeft ook tot gevolg dat de inbreng vanuit het beroep verbrokkeld en weinig effectief is. Indien de minister van Justitie bijvoorbeeld het voornemen heeft wetgeving aan te passen die de positie van de advocaat raakt, is de Nederlandse Orde van Advocaten namens alle advocaten gesprekspartner. Gaat het evenwel om tolken en vertalers, dan willen al snel een negental organisaties aan tafel zitten.
Commissie-Jurgens Het stellen van kwaliteitseisen aan tolken en vertalers is noch voor de Europese Commissie noch voor de minister van Justitie een vrijblijvende aangelegenheid. De Europese Commissie zal in de loop van juni een hoorzitting over het Groenboek houden en vervolgens met concrete voorstellen voor regelgeving komen. Justitie wil vanaf 2005 alleen nog met gecertificeerde tolken en vertalers werken. Behalve dat de tijd dringt voor tolken en vertalers, moeten de verschillende onderdelen van de justitieorganisatie (politie, Openbaar Ministerie, gerechten en IND) hun kwaliteitswensen bij elkaar brengen en stroomlijnen. Voor dit proces, dat vergelijkbaar is met de discussie tussen de organisaties van tolken en vertalers onder leiding van de heren Kok en Kruyt, wordt een commissie ingesteld onder leiding van mr. A.J.W.M. Jurgens, oud-president van het Gerechtshof Den Bosch. In de tijd lopen de werkzaamheden van de Commissie-Jurgens en de werkzaamheden van de heren Kok en Kruyt parallel. Daardoor is het mogelijk om de (tussen)resultaten tussen beide groepen adequaat op elkaar af te stemmen. C. J. van Dijk en E.-J. van der Vlis zijn lid van het Projectteam Tolken en Vertalers van het Ministerie van Justitie. Bron: Mededelingenblad NGTV, nummer 6, juni 2003 |
| Een dag uit het leven van ... |
| Een vertaler |
|
We waren al gewaarschuwd in het laatste bulletin: Harold Alexander zou voortaan iedere keer iemand anders vragen een bijdrage te leveren voor het bulletin. Ik las het ook en dacht onbekommerd dat het nog een tijd zou duren voordat ik aan de beurt zou zijn. Het lot besloot anders. Op een dinsdag ging de telefoon en die onbekende stem aan de andere kant was geen nieuwe klant. Ik had het al te druk, maar vond dat een slap excuus. Iedereen heeft het druk, ook de mensen die dit bulletin verzorgen. Eigenlijk was ik het met dit principe eens en tja, ik was de avond daarvoor teruggekomen van vakantie en ik was in een bijzonder goede bui.
Restte alleen nog de vraag waarover te schrijven.
Ik zou bijvoorbeeld over de bovengenoemde bijna "gedwongen" vakantie kunnen schrijven. Veel te veel gewerkt in maart en april, veel te veel stress. Niets bijzonders eigenlijk. Gewoon het bekende verhaal van bronteksten die niet op tijd worden aangeleverd, krappe deadlines die je niet meer kunt verschuiven omdat er daarna al twee andere projecten op de agenda staan, nieuwsbrieven die voor 3000 woorden worden aangekondigd en uiteindelijk 7500 woorden blijken te bevatten, enzovoort. Normaal gesproken kan ik het aan, maar deze keer niet. Begin mei was de maat vol. Kantoor gesloten. Eén week rust thuis en eindelijk de stapel kranten en tijdschriften kunnen lezen. Vervolgens tien dagen Zuid-Frankrijk en een weekend Barcelona. Perfect recept om weer op krachten te komen. Zou eigenlijk in het basis-ziekenfondspakket moeten zitten.
Ook zou ik me kunnen mengen in de discussie over de oprichting van een brancheorganisatie, maar over dit onderwerp is al heel veel zinnigs gezegd in de reacties per e-mail. Met name over de sterke gerichtheid van het ministerie op de tolken en het verschil tussen tolken en vertalers dat soms vergeten lijkt te worden. Misschien ligt er hier voor de komende jaren nog een taak voor de VZV of voor een andere zusterorganisatie: blijven uitleggen en benadrukken dat er een verschil is tussen tolken en vertalers. Blijkbaar is de boodschap in sommige ambtelijke kringen nog niet overgekomen. Er zijn natuurlijk mensen die allebei goed doen, maar om het een beetje polemisch uit te drukken: een uitstekende tolk is niet per se een goede vertaler net zoals een uitstekende vertaler niet per se een goede tolk is!
Of ik zou kunnen terugkomen op de discussie over permanente educatie (die nu jammer genoeg wordt overschaduwd door de voorstellen rond de brancheorganisatie) en die in mijn ogen niet los te koppelen is van een discussie over kwaliteit. Met name het antwoord op de vragen: Wat is kwaliteit? Wat is een goede vertaling?
Ik zou ook kunnen schrijven over mijn laatste aanwinsten qua woordenboeken. Begin maart kwam ik dolgelukkig terug van een weekend in Parijs, omdat ik daar een aantal nieuwe uitgaven van woordenboeken had gevonden. De oogst van dat weekend was onder andere een nieuwe herziene versie van de uitstekende "Guide anglais-français de la traduction" van René Meertens (ontdekt dankzij Catherine M.), een nieuwe uitgave van de Garnier-Delamare (een Frans medisch woordenboek), een nieuwe uitgave van een Engels-Frans medisch woordenboek en een nieuwe (uitgebreide) versie van de Robert & Collins CD-Rom. Ik geef toe, als je geen Frans vertaalt en niet medisch bent gespecialiseerd, heb je hier weinig aan! Keuze genoeg aan onderwerpen dus. Ten slotte zou ik kunnen eindigen met een simpele mededeling: jullie zijn gewaarschuwd! |
| Ledenmutatie |
| Bea van Zijll de Jong-Lodenstein heeft haar lidmaatschap met ingang van 2004 opgezegd. |
| Business tips |
|
Nieuwe Europese factuurvereisten van kracht in 2004
Vanaf 1 januari 2004 gelden binnen de hele Europese Unie dezelfde regels voor de vermelding van gegevens op papieren en elektronische facturen. Voor Nederlandse ondernemers betekent dat een sterke toename van het aantal verplichte gegevens. Op facturen-nieuwe-stijl moeten de volgende gegevens staan:
En tot slot: het BTW-bedrag moet worden uitgedrukt in de munteenheid van de lidstaat waarin de levering of dienst wordt verricht (nieuw!). Bedrijven moeten rechten gaan betalen voor kopieën
Vanaf 1 februari 2003 moeten bedrijven rechten betalen voor kopieën van auteursrechtelijk beschermd werk. Het tarief is EUR 0,045 per pagina. Voor onderwijsinstellingen buiten het wetenschappelijk onderwijs geldt een tarief van EUR 0,011 per pagina.
Met dank aan Marianne Kersbergen voor deze twee berichten Opleidingsuren tellen mee voor zelfstandigenaftrek Ondernemers hebben recht op zelfstandigenaftrek als zij ten minste 1.225 uur per jaar (ruim drie dagen per week) besteden aan hun onderneming. Vanaf nu kunnen cursussen en opleidingen voor de vakbekwaamheid van de ondernemer hier ook toe gerekend worden. Bron: Kamerkrant voor de ondernemende regio Amsterdam, nummer 5, juni 2003. |
| Recensenten gezocht |
|
Ter redactie zijn de afgelopen maanden verschillende persberichten van Van Dale binnengekomen, waarbij nieuwe uitgaven worden geïntroduceerd. Er wordt een recensie-exemplaar aangeboden aan degene die de desbetreffende uitgave voor het VZV-bulletin wil recenseren. Als u voor het eerstvolgende bulletin een recensie wilt verzorgen, kunt u zich bij de redactie melden (bulletin@vzv.info). Wij zullen dan voor de aanvraag van het recensie-exemplaar zorgdragen en contact met u opnemen zodra dit binnen is. Het betreft de volgende uitgaven:
Van Dale heeft overigens een nieuwe site: www.vandale.nl. Via deze site kan de bezoeker bijblijven op taalgebied met o.a. de rubrieken Taalnieuws, Taaltrend en Taalergernissen. Ook kan gratis het on-linewoordenboek Van Dale Hedendaags Nederlands geraadpleegd worden. |
| Sluitingsdata kopij |
|
Bulletin 2003-3 15 september 2003
Bulletin 2003-4 10 december 2003
Uw bijdragen voor deze bulletins graag naar bulletin@vzv.info.
Indien u uit andere bladen afkomstige kopij aanlevert, wilt u dan de volledige bron vermelden en aangeven of u reeds toestemming voor publicatie heeft ontvangen?
|
| Colofon |
|
Het Bulletin is een periodieke uitgave van de
Vereniging Zelfstandige Vertalers. Algemene correspondentie:
VZV
Het bestuur van de VZV bestaat uit:
Kath Starsmore, voorzitter
Berichten aan het bestuur:
Berichten aan de redactie van het Bulletin:
Berichten aan de commissie permanente educatie:
Berichten aan de commissie publiciteit:
Berichten aan de IT-commissie (beheer webstek en adresgegevens):
Berichten van leden aan leden:
Voor meer informatie over de VZV:
|