| Jaargang 15, nr. 3 - september 2004 |
| Inhoud |
| Van de redactie |
|
Wij hopen dat u een fijne zomer heeft gehad en weer uitkijkt naar de ledenvergadering waarvoor u in dit bulletin wordt opgeroepen. In het zomernummer stond het concept-wetsvoorstel voor de Wet gerechtstolk en beëdigd vertaler, met van bestuurszijde het verzoek hierop te reageren. Bij de redactie zijn geen reacties binnengekomen. Wel hebben verschillende leden bijdragen van andere aard ingezonden, waarvoor onze hartelijke dank. Een gevarieerd najaarsnummer ligt voor u.
Tot ziens op de ALV van 8 oktober.
Harold Alexander
|
| Van het bestuur |
|
De najaarsvergadering van de VZV nadert weer met rasse schreden en ik zit voor de laatste keer als voorzitter het stuk van het bestuur te schrijven. Het is een taak die ik zeker niet zal missen, want hoe kort het stuk ook mag zijn, het kost toch de nodige tijd en inspanning.
Vorig jaar oktober gaf ik te kennen dit jaar op te willen stappen. Na een lange zoektocht is het mij uiteindelijk gelukt iemand te vinden die bereid is het roer over te nemen. Op de komende algemene ledenvergadering zal het bestuur Marianne Kersbergen als nieuwe voorzitter voordragen. Echter, aangezien Marianne niet in de gelegenheid is om per 8 oktober het roer direct in handen te nemen, zal ik tot einde van het jaar waarnemen. Het is misschien ook niet zo gek dat ik nog even aanblijf. Ik kan dan een proces dat tijdens mijn voorzitterschap is begonnen wellicht afronden. Ik bedoel daar natuurlijk de branchevereniging mee. Bij de besprekingen die tot de oprichting van een branchevereniging voor tolken en vertalers moesten leiden, werd de VZV pas twee maanden na de start van het proces betrokken. Als bestuur kwamen wij al vrij snel tot de conclusie dat de poging een branchevereniging op te richten tot mislukken gedoemd was. Men was bezig een vereniging op te richten die nog in niets verschilde van een bestaande organisatie die reeds een groot aantal van de tolken en vertalers in Nederland vertegenwoordigt (het NGTV) en die geen enkele meerwaarde bood. De beloofde subsidie zou wat ons betreft een verspilling zijn van geld dat beter voor een ander nuttig doel gebruikt zou kunnen worden. Begin 2004 is daar echter verandering in gekomen. Men is gaan inzien en heeft zich erbij neergelegd dat een NGTV-nieuwe stijl de enige echte oplossing is. De verdere besprekingen hebben zich dan ook gericht op het omvormen van het NGTV tot branchevereniging. Tijdens een buitengewone vergadering van het NGTV op 4 september jl. hebben de leden met tweederde meerderheid vóór deze omvorming gestemd. Het NGTV-nieuwe stijl wordt de branchevereniging voor tolken en vertalers in Nederland. Tegen deze achtergrond moeten wij ons als VZV nu afvragen hoe wij verder willen. De VZV bestaat intussen ruim dertien jaar. Het aantal leden is in die periode tot om en nabij de 60 geklommen. Wij zijn dus een kleine vereniging die geen grote vuist kan maken. De wereld van het vertalen/tolken is de laatste jaren volop in beweging, mede door eisen vanuit Brussel. Het verantwoordelijke ministerie in deze is het Ministerie van Justitie, op wiens aandringen de branchevereniging tot stand is gekomen. Het Ministerie heeft ook te kennen gegeven, dat het alleen nog met een branchevereniging wil overleggen. Willen wij als VZV dus nog enige invloed uitoefenen, dan zullen wij toch een modus moeten vinden om ofwel binnen de branchevereniging ofwel in samenwerking met de branchevereniging mee te praten. Zoals reeds eerder bericht, is lidmaatschap van de branchevereniging op persoonlijke titel. Voor tweederde van de VZV-leden zal dit dan ook geen probleem vormen. Zij zijn al lid van het NGTV en worden dus automatisch ook lid van de branchevereniging. Wil de VZV weer meedoen met de branchevereniging door een soort gesloten sectie met eigen toelatingseisen binnen de BV te vormen, dan worden de andere leden automatisch geassocieerd lid. Dit betekent echter dat de VZV zich als zelfstandige vereniging zal moeten opheffen. Wensen wij als zelfstandige vereniging buiten de BV te blijven bestaan, dan zullen de leden die geen lid zijn van het NGTV maar wél lid willen worden van de BV zich individueel bij de BV moeten aanmelden en zich laten toetsen. VZV-leden die lid zijn van de BV kunnen dan op persoonlijke titel c.q. en bloc proberen binnen de BV invloed uit te oefenen. Een zelfstandig blijvende VZV zal zich in dit geval veel meer moeten gaan profileren om de naamsbekendheid en bekendheid met de kwaliteit van VZV-vertalers te vergroten en om het aantal leden te doen groeien, waardoor de vereniging meer gewicht kan krijgen om misschien alsnog als volwaardige gesprekspartner te worden geaccepteerd. Hierover willen wij -- alweer -- gaan discussiëren en een definitieve beslissing nemen tijdens de komende ALV. Ik hoop zo veel mogelijk leden bij deze vergadering te zien.
Namens het bestuur,
|
| Algemene ledenvergadering |
|
Datum en plaats
Vrijdag 8 oktober 2004
Programma
Agenda ALV
Bereikbaarheid locaties Pilkingtons
Openbaar vervoer
Eigen vervoer
Museum Het Zwanenbroedershuis Vanuit Pilkingtons gaat u linksaf. Aan het eind van de straat loopt u rechtsaf de Hinthamerstraat in. Het Museum is ongeveer 100 meter verder aan de linkerkant. Aanmelden voor de ALV Zoals gebruikelijk verzoeken wij leden, introducés en genodigden zich aan te melden bij het VZV-Secretariaat, zo mogelijk via het deelnameformulier dat iedereen zal ontvangen. Vergeet niet de namen van introducés te melden! Het middagprogramma en de receptie komen voor rekening van de VZV. De bijdrage voor het diner bedraagt voor VZV-leden EUR 32,50 en voor genodigden en introducés EUR 37,50. Wij verzoeken u de bedragen over te maken op girorekening 1961176 t.n.v. VZV, Den Haag onder vermelding van: bijdrage diner. Afzegging is tot 1 oktober mogelijk. Daarna zal de bijdrage voor het diner in rekening worden gebracht. Diner: Pilkingtons (adres: zie boven) |
| Ledenmutaties |
| Het aspirant-lidmaatschap van mw. Farnière is met ingang van heden beëindigd. |
| De commissie-Jurgens |
| Lou Punt |
|
Bij besluit van 17 december 2003 heeft de minister van Justitie een commissie Kwaliteitseisen tolken en vertalers ingesteld. De commissie "heeft tot taak te onderzoeken welke minimumeisen (competenties) inzake kennis, vaardigheden en attitude aan tolken en vertalers moeten worden gesteld. .... De commissie doet aanbevelingen ten aanzien van het gewenste systeem van een kwaliteitsborging binnen het justitiële domein. ...." (cursivering LP)
Tijdens de eerste vergadering van de commissie is met zoveel woorden vastgesteld dat de criteria (voor opname in het register) die de commissie-Jurgens stelt alleen gelden voor het justitiële domein. Dit domein is het gebied waar justitie verantwoordelijk is voor zowel de beschikbaarheid als de kwaliteit van tolk- en vertaaldiensten. De commissie nadert, na een uitgebreide inventarisatie van de ervaringen en wensen van afnemers, deskundigen en het veld, het stadium waarin zij de kwaliteitseisen voor opname in het landelijk kwaliteitsregister gaat formuleren en een structuur gaat ontwerpen voor een kwaliteitsinstituut, dat o.a. met het toezicht op de kwaliteitsborging zal worden belast. De eindverantwoordelijkheid daarvoor berust bij het Ministerie van Justitie. De commissie wordt geacht te rapporteren in november. Zie hiervoor ook Babylon, Nieuwsbrief van het Kwaliteitsregister Tolken en Vertalers, o.a. op de website: www.ktv.rvr.org. De commissie lijkt hiermee alleen van belang voor diegenen onder ons die werkzaam zijn binnen het justitiedomein. Er schuilt echter een behoorlijk grote adder onder het gras in de vorm van het wetsvoorstel gerechtstolken en beëdigde vertalers, dat thans bij de Raad van State ligt voor advies. Dit wetsvoorstel noemt namelijk als enige grondslag waarop men kan verzoeken om beëdiging als vertaler: inschrijving in het landelijk kwaliteitsregister. Hiermee wordt dit register met één pennenstreek van belang voor een grote groep vertalers die nimmer binnen het justitiële domein werkzaam is. Voor tolken is dit van minder belang, omdat beëdigde tolken in die hoedanigheid uitsluitend binnen het justitiële domein worden ingezet. In de commissie dring ik er daarom, waar het de vertalers betreft, met klem op aan om bij de toetsing te differentiëren naar vakgebied. De specifieke terminologie waarvan men binnen het justitiële domein een grondige kennis dient te bezitten (bijvoorbeeld op het gebied van strafrecht, vreemdelingenrecht, gezondheidszorg en dergelijke) is meestal van geen enkele betekenis voor vertalers die buiten dat domein werkzaam zijn. Daarnaast lijkt langzamerhand een consensus te ontstaan over de noodzaak om verschillende kwaliteitsniveaus te onderscheiden. Voor bestaande beëdigde vertalers komt er overigens zeker wel een overgangsregeling. Dit valt echter niet binnen de opdracht van de commissie. Ik houd u op de hoogte van de ontwikkelingen. |
| Branchevereniging en VZV |
| Lou Punt |
| Nu het NGTV de statuten zodanig heeft gewijzigd dat de kamerbrede branchevereniging van start kan gaan, zal ook de VZV zich moeten bezinnen op haar plaats in de beroepsgroep. Aan de externe kant kan worden vastgesteld dat de VZV thans een gevestigde naam heeft als organisatie van kwaliteitsvertalers. Intern wordt steeds duidelijker dat een kleine vereniging als de onze niet beschikt over de mankracht en middelen om een volledig pakket belangenbehartiging en beroepsondersteuning te bieden. Ik denk dan ook dat we er goed aan zullen doen ons te beraden of, en zo ja onder welke voorwaarden de VZV zich onder de vleugels van de brancheorganisatie zal willen en kunnen nestelen. Persoonlijk denk ik dat het verstandig zal zijn dit te doen, waarbij m.i. wel twee absolute voorwaarden dienen te worden vervuld. Ten eerste: de VZV vormt een groep binnen de beroepsorganisatie met autonomie op het gebied van de eisen en toetsing voor toelating tot de groep. Ten tweede: behoud van in ieder geval de afgekorte naam "VZV" die wij in de markt hebben gezet. We zouden bijvoorbeeld een sectie kunnen vormen onder de naam "NGTV-VZV". Het lijkt me wenselijk ons over deze materie te beraden. We kunnen dan, als we mochten besluiten om op termijn tot de brancheorganisatie toe te treden, onze verlangens in een vroegtijdig stadium bekend maken aan de beroepsorganisatie in wording voordat de structuur daarvan geheel vastligt. Dat maakt het mogelijk alvast een toekomstig bedje voor de VZV te spreiden in die structuur. |
| VZV-vertalers op hoog academisch niveau actief |
| Pete Thomas |
|
Op 8 september werd in het Kluwerhuis aan het Plein in Den Haag het eerste exemplaar van "Constitutional Law of 15 EU Member States" overhandigd aan minister Thom de Graaf. Dit kloeke boekwerk van maar liefst 979 pagina's is de vertaling van het standaardwerk "Het staatsrecht van de landen der Europese Gemeenschappen", dat eerder dit jaar in de zesde druk verscheen. Minister de Graaf wees tijdens zijn toespraak op het belang van het werk en de vertaling gezien de toekomstige veranderingen in het Nederlandse constitutionele stelsel, het Nederlandse voorzitterschap van de EU en het toetreden van de nieuwe lidstaten.
Tijdens de presentatie kreeg iedereen veel lof toegezwaaid, waarbij de vertalers bepaald niet werden vergeten. Een team van zes vertalers (waarvan vijf VZV-leden), bijeengebracht door SENSE-lid Alison McDonnell, begon in december 2003 aan de vertaling van ongeveer 500.000 woorden. Op dat moment was het streven het boek voor eind juni persklaar te hebben, dus voor het begin van het Nederlandse voorzitterschap. Zo gezegd, zo gedaan. Tijdens de eerste voorbereidende overeenkomst in november maakte professor Lucas Prakke, de drijvende kracht achter het project, duidelijk dat alleen de beste kwaliteit aanvaardbaar zou zijn: "Liever geen vertaling dan een slechte vertaling". Het team heeft de boodschap begrepen, waarvoor het uitvoerig werd bedankt, ook in het voorwoord van de vertaling: "We value highly the contribution of the translators Harold Alexander, Alison McDonnell, Louise Punt-Heyning, Hugh Quigley, Kath Starsmore and Pete Thomas, whose skill and dedication have resulted in translations that are even better than we hoped they would be." Het moge duidelijk zijn dat de vertalers zelf erg trots zijn op dit megaproject en dat ze elkaar, de auteurs van het boek, Kluwer en de subsidiegevers willen bedanken voor alle medewerking en assistentie. Schrijver dezes wil ook hier van de gelegenheid gebruik maken te benadrukken dat de twee kernwaarden van de VZV -- kwaliteit en collegialiteit -- in niet geringe mate hebben bijgedragen aan het succesvolle verloop. Voor wie meer wil weten: www.kluwer.nl/constitutionallaw. |
| Netwerk |
| Thomas Guirten |
|
"Hij is helemaal van slag", zegt de netwerkexpert en computerdeskundige. Bezorgd staan wij met z'n allen rond een klein zwart kastje op de grond. Er knipperen lichtjes, oranje en groene. "Hij kan niets meer vinden." Wanhoop besluipt ons, voor de zoveelste keer hebben wij geen verbinding meer. Buiten, ver weg in mijn mailbox wachten misschien duizenden euro's aan opdrachten, kolossale nieuwe klanten, droeve familiemededelingen -- en wij staan machteloos.
Wij zijn heel wat gewend, intussen. Hoewel de mededeling "Kan de pagina niet vinden" bij mij nog steeds een versnelde pols, lichte trillingen in mijn oogleden, een machteloze woede veroorzaakt. Ook de expert is radeloos. In twintig jaar automatisering heeft hij zoiets nog nooit meegemaakt. Aan - uit - aan - uit - verbinding - geen verbinding. De grootste computerzaak ter plaatse ken ik intussen uit mijn hoofd. Vijf, zes, zeven keer ben ik er geweest, heb er gekocht, geruild, gekocht, weer geruild. Ze begonnen mij daar al te kennen en dat wil wat zeggen in de Media Markt! Maar ... de redding is nabij en wel in de vorm van een paperclip. De expert vraagt om een paperclip! Ik kan mijn oren niet geloven. Waarom niet meteen hamer en beitel?? Kruipend over de grond peutert de expert de paperclip in een minuscule opening van het kastje en daar staat "reset". Na enig peuteren gebeurt het onvoorstelbare: het kleine rode kruisje op het beeldschermpje op het blauwe balkje rechts onderaan op het beeldscherm van de computer van mijn zoontje verdwijnt en ... hij heeft verbinding. En niet alleen hij, de anderen óók!! De uitroep "Ik heb verbinding!" heeft bij ons intussen dezelfde emotionele waarde als voor andere mensen het winnen van de jackpot-kanjer. Met een brok in de keel en trillende vingers klik ik voorzichtig op Internet Explorer en het is gewoon waar! De volgende dag mailt de expert bezorgd: doet de router het nog steeds? Blij mail ik terug: hij doet het uitstekend! "Hou hem in de gaten!" is het antwoord. |
| Business tip |
|
Fiscale behandeling van de werkruimte
Vanaf 1 januari 2005 zijn nieuwe regels van kracht op het punt van de fiscale behandeling van de werkruimte. Ter verduidelijking van de regels die nu en straks gelden is een vraag- en antwoordbesluit gepubliceerd.
|
| Éducation (permanente) |
|
Stage français du droit des entreprises - traducteurs néerlandais
Inhoud en doel
Inlichtingen en inschrijven bij Marianne Kersbergen, mkersbergen@markers.demon.nl |
| Verslag driedaagse SFT |
| Marianne Kersbergen |
|
De SFT (Société Française des Traducteurs) heeft dit jaar van 4 t/m 7 juli voor de tweede maal een driedaagse zomeruniversiteit voor financiële vertalers Frans-Engels georganiseerd.
De twee belangrijkste organisatoren, Christine Durban en Jacqueline Reuss, hadden ook dit keer gezorgd voor een interessant programma met uitstekende sprekers en inleiders op een prachtige locatie. La Baule ligt 60 km ten noordwesten van Nantes aan een prachtige baai aan de Atlantische Oceaan. De TGV vanuit Parijs doet er minder dan drie uur over en stopt praktisch voor de deur van congrescentrum Atlantia. Inwoners van Nantes komen graag naar La Baule en veel Nantais hebben er een tweede huis voor weekends en vakantie. Achter La Baule liggen de zoutmoerassen waar het beroemde zout van Guérande wordt gewonnen volgens een eeuwenoude methode. Kortom, een inspirerende omgeving. Veel deelnemers hebben dan ook van de gelegenheid gebruik gemaakt en aan het nuttige nog wat aangenaams gekoppeld. De ongeveer 70 deelnemers kwamen letterlijk uit alle delen van de wereld: Australië, België, Canada, Duitsland, Frankrijk, Luxemburg, Nederland, Oostenrijk, Verenigd Koninkrijk, Verenigde Staten en Zwitserland. Het was een gemêleerd gezelschap van zelfstandige vertalers en medewerkers van grote vertaalbureaus of vertaalafdelingen van banken, verzekeraars en accountants. Er waren ook vertegenwoordigers van centrale banken, het IMF, de ECB en andere supranationale instellingen. Veel van de Engelstalige collega's met wie ik in gesprek raakte, bleken in Frankrijk (of Franstalig België en Luxemburg) te werken en wonen. Ik heb diverse keren de opmerking gehoord dat ze voor zes maanden waren uitgezonden door hun bedrijf, maar dat het ze zo goed is bevallen dat ze gebleven zijn en alleen nog op vakantie naar hun vaderland teruggaan. Hoewel het seminar vooral was bedoeld voor financiële vertalers vanuit Frans naar Engels en vice versa, was het ook voor vertalers in en uit andere talen interessant. Er was niet alleen aandacht voor verschillen en overeenkomsten op woordniveau, er werd ook voldoende achtergrondinformatie voor een totaalbeeld van de behandelde onderwerpen aangereikt. De dagvoorzitter, Chris Durban, zorgde drie dagen lang dat het programma gladjes verliep en volgens schema tussen 9.00 en 16.30 uur werd afgewerkt. Met drie à vier onderwerpen voor de lunch en twee à drie na de lunch was het een rijk en zeer informatief programma. Alle sprekers hadden gezorgd voor uitgebreid documentatiemateriaal en meestal een samenvatting van de presentatie die zij op het scherm projecteerden. Nadat een thema door een of meer sprekers was ingeleid, konden vragen worden gesteld en was er gelegenheid voor een korte discussie. De sprekers waren vrijwel allemaal afkomstig uit het bedrijfsleven met uiteenlopende beroepen als advocaat, accountant, communicatiedeskundige, headhunter, hoofdredacteur en persvoorlichter, al dan niet in combinatie met het beroep van vertaler. Naast deskundigheid op het eigen vakgebied was de gemeenschappelijke factor duidelijk de wens om zich correct uit te drukken in de eigen taal. Aan de orde kwamen onderwerpen op het gebied van ondernemingsrecht, sociale verslaggeving / maatschappelijk verantwoord ondernemen, informatie over de ECB, IAS/IFRS, Bazel II, beursjargon, basiskennis boekhouden, correct schrijven, revisie en editing. Hetzelfde onderwerp werd meestal door zowel een Engelse als een Franse moedertaalspreker belicht, waardoor steeds opnieuw een vergelijking tussen de situatie in Engeland/Amerika en Frankrijk kon worden gemaakt. Veel sprekers kwamen met praktijkvoorbeelden en lieten aan de hand daarvan zien hoe groot de interpretatieverschillen kunnen zijn bij op het eerste gezicht identieke zaken. Bij het onderwerp sociale verslaggeving / maatschappelijk verantwoord ondernemen bijvoorbeeld sprak dr. Stephen Gates (Principal Researcher of The Conference Board) over de manier waarop bedrijven hun sociale verslaggeving zouden moeten inrichten en hoe de effectiviteit ervan gemeten kan worden. Vervolgens kwam mevrouw Isabelle Lhoste (manager KPMG Audit) met een analyse van de sociale verslaggeving van de CAC 40-ondernemingen. Het was al snel duidelijk dat theorie en praktijk nog ver van elkaar verwijderd zijn. Een aantal bedrijven heeft wel een sociale paragraaf opgenomen in het jaarverslag, maar aparte sociale jaarverslagen zijn nog zeldzaam. Bovendien ligt de gebruikte terminologie en met name de betekenis van de termen niet vast en is er op dit punt nog heel wat werk te verzetten. Later werd dit onderwerp vanuit een andere invalshoek belicht door mevrouw Agnès Berthet, communicatiedeskundige bij de Danone-groep en verantwoordelijk voor het internationale bedrijfsimago. De voertalen van de groep zijn Frans in Franssprekende landen en Engels in alle andere landen van de wereld. Dit betekent dat de Engelse teksten niet alleen in Amerika of Engeland, maar ook in Europa en China begrepen moeten worden. Zij kwam met een groot aantal praktijkvoorbeelden over de problemen die de vertaling in het Engels van typisch Franse waarden met zich mee bracht en de keuzes die daarbij nu zijn gemaakt. De Engelse moedertaalsprekers bleken het niet altijd eens te zijn met de juistheid van die keuzes en vonden dat er nog heel wat te verbeteren was. Vol lof was iedereen over de manier waarop de Danone-groep het vertaalproces begeleidt en de aandacht die men heeft voor de samenwerking met vertalers. Een tweede groot thema dat aan de orde kwam, waren de vermogenseisen voor banken in het kader van Bazel II en de nieuwe boekhoudregels IAS/IFRS (International Accounting Standards / International Financial Reporting Standards). Achtergrondinformatie over het hoe en waarom werd gegeven door Gilbert Gélard, lid van het IASB (International Accounting Standards Board). Robin Bonthrone (managing partner van Fry & Bonthrone Partnerschaft, Duitsland) liet wat kritische geluiden horen over de te verwachten problemen bij de invoering van deze regels en Dominique Jonkers (freelance financieel vertaler, België) gaf een heldere uiteenzetting over Bazel II vanuit zijn vroegere ervaring als bankier en zijn huidige ervaring als vertaler naar het Frans van de IAS/IFRS. In het verlengde hiervan gaf David Poppleton (financieel vertaler en chartered management accountant) ons afwisselend in het Frans en het Engels een snelcursus elementair boekhouden met nadruk op 'discounting' en 'consolidation', waarbij duidelijk werd dat er op dit gebied ook veel 'valse vrienden' bestaan en dat de vertaler makkelijk op een dwaalspoor kan raken met termen die op het eerste gezicht gelijk zijn, maar in elk taalgebied een totaal andere invulling hebben gekregen. Robert Killingsworth (Chartered Financial Analyst en freelance financieel vertaler) was speciaal uit Palo Alto (Noord-Californië) naar La Baule gekomen om ons zeer gedetailleerd te informeren over de complexe materie van 'indices' en 'benchmarks', waarbij we een groot aantal (historische) theorieën en modellen voorgeschoteld kregen. Veel aandacht was er ook voor verzorgd en correct taalgebruik. Een discussiepanel bestaande uit een freelance vertaler, een vertegenwoordiger van de EU, een medewerker van een Luxemburgse bank en een medewerker van een groot financieel vertaalbureau gaven hun mening over het vertalen of schrijven in een andere taal dan de moedertaal, het nut van revisie of editing en kwamen met tips voor een goede communicatie tussen opdrachtgever en/of auteur van de brontekst en de vertaler. Vervolgens werd correct taalgebruik aan de hand van een aantal praktijkvoorbeelden behandeld door Jean-Pierre Colignon, hoofdcorrector van Le Monde en David Monkcom, hoofd van het communicatieteam van de Europese Commissie. David Monkcom leverde eind jaren negentig als vertaler bij de Europese Commissie een bijdrage aan de zogenaamde 'Fight the Fog' campagne met als doel duidelijk en helder taalgebruik bij de diensten van de Europese Commissie te bevorderen. De door hem gegeven voorbeelden zorgden voor nogal wat hilariteit onder de aanwezigen. Natuurlijk was er ook tijd voor ontspanning. Maandag aan het eind van de dag konden we een excursie met gids naar de zoutmoerassen maken. Dinsdagavond was er een receptie met de burgemeester van La Baule en een diner in 'Le Garde Côte', een restaurant met uitzicht op zee. Van de koffiepauzes en lunchpauzes werd dankbaar gebruik gemaakt om met collega's kennis te maken en te netwerken, want dat is natuurlijk een uitermate belangrijk onderdeel van een internationaal seminar. Ik vond het dan ook bijzonder inspirerend om van anderen te horen hoe zij hun beroep ervaren en te merken dat er zo veel vertalers zijn die hart hebben voor hun werk en kwaliteit hoog in het vaandel hebben staan. Een volledig verslag van de eerste zomeruniversiteit, die in juli 2002 in La Rochelle is gehouden, is voor iedereen beschikbaar op de website van de SFT (www.sft.fr). Ook het programma van deze tweede zomeruniversiteit is in zijn geheel op band opgenomen en wordt na uitwerking voor iedereen beschikbaar gesteld. |
| Normalisatie: de volgende ronde |
| Hanneke Kerkhoven |
|
Na ruim anderhalf jaar werk ligt er een voorlopige, maar tamelijk complete tekst voor een norm voor vertaaldiensten. Deze kan in brede kring verspreid worden voor wat in normalisatiejargon de public enquiry heet, dat wil zeggen, voor commentaar van al degenen die geïnteresseerd zijn. De tekst staat op de NGTV-weblocatie (besloten deel) en kan opgevraagd worden bij Marcus de Geus of bij mij. Ik hoop dat velen deze zullen bekijken en ons laten weten wat ze ervan vinden. De Nederlandse normcommissie mag zelf ook weer commentaar leveren en zal vermoedelijk nog de nodige verbeteringen voorstellen.
Naar verwachting wordt de Europese norm medio 2005 goedgekeurd, waarna de nationale normalisatie-instituten er eventueel een nationale norm van kunnen maken. Dat laatste ligt bij een internationaal georiënteerd beroep als de vertalerij niet voor de hand: de Europese norm hoeft niet vernederlandst te worden. Sommige landendelegaties van de normcommissie broeden intussen op de zogenaamde toepassingscriteria op basis van de norm, die in een later stadium certificering mogelijk zouden maken. Ten slotte is er ook nog een kleine kans dat er toch geen consensus komt over een definitieve tekst en dan komt er helemaal geen norm voor vertaaldiensten. Die mogelijkheid laat ik verder buiten beschouwing. Overigens, pas als de tekst officieel, Europa-breed is goedgekeurd mag er desgewenst gebruik van worden gemaakt. Ik schrijf bewust 'desgewenst': toepassing van de norm is iets wat de vertaler van geval tot geval met de afnemer kan afspreken. Over het onderscheid tussen norm en certificering bleek soms zelfs binnen de Europese normcommissie verwarring te bestaan. Het lijkt me daarom nuttig eventuele misverstanden nog een keer onder de aandacht te brengen. De norm bepaalt niet wat vertalers moeten doen. Zij kunnen met de klant afspreken dat zij een opdracht volgens de norm uitvoeren. Ook is het mogelijk te adverteren dat er altijd volgens de norm wordt gewerkt. (In dat geval dus geen superspoedklussen meer aannemen, want de norm eist een revisie.) Vanaf eind volgend jaar is het waarschijnlijk mogelijk zich op basis van de norm en de nog te ontwikkelen toepassingscriteria te laten certificeren, waarna de vertaler gebonden is aan de bepalingen van de certificeringsovereenkomst. Knopen doorhakken Tijdens de bijeenkomst van de Europese normcommissie in Milaan op 7 en 8 juni moesten we nog anderhalf hoofdstuk afhandelen en de laatste terminologische knopen doorhakken. Om met dat laatste te beginnen: van het enorme hoofdstuk met termen en definities is een keurige lijst van 18 specifieke termen overgebleven. Voor hoofdstuk 3 (Basic Requirements) had Nederland al enige tijd geleden een compleet herschreven versie ingediend. Deze is niet geaccepteerd, waardoor het hoofdstuk in onze ogen nog tamelijk onlogisch is opgebouwd. Op de voornaamste inhoudelijke punten hebben we echter wel gelijk gekregen. De vertaalketen Een belangrijke toevoeging van ons aan de scope (het toepassingsgebied van de norm) is goedgekeurd, namelijk dat iedereen die aan een vertaling meewerkt als een 'aanbieder van vertaaldiensten' (Translation Services Provider: TSP) in de zin van de norm geldt; en dat een vertaalproject alleen volgens de norm gedaan wordt als allen die aan dat project meewerken volgens de norm werken. We gaan uit van de vertaalketen die loopt van bijvoorbeeld een bedrijfsafdeling publiciteit, via een interne vertaalafdeling en een extern bureau naar de individuele vertaler die de vertaling maakt. De schakels in de keten kunnen dus alleen als geheel volgens de norm werken. De vertaling kan dan niet worden uitbesteed aan iemand die dat niet doet. Ook de individuele vertaler kan nu, net als een bureau, volgens de norm werken, als dat voor hem/haar interessant is. Het standpunt van de Nederlandse normcommissie was dat alle aanbieders van vertaaldiensten van de norm gebruik moeten kunnen maken. De Europese normcommissie heeft deze zienswijze onderschreven. Good practice De nieuwe Europese norm geeft voorschriften voor good practice in ons beroep in brede zin. Het is geen beschrijving van de minimale vaardigheidseisen, zoals bijvoorbeeld het 'MetaCom-profiel van de beginnende vertaler'. Anderzijds is de norm ook geen beschrijving van de werkwijze van een groot vertaalbureau, met alle voorschriften van dien voor een personeelsbeleid, orderprocedures, technische uitrusting, projectadministratie en dergelijke. Voorzover procedures worden beschreven, kunnen ze op de verschillende typen aanbieders van vertaaldiensten van toepassing zijn, zowel het bureau als de solovertaler. Voorbeeld: "Each translation project shall be supervised by a project manager who shall be responsible for carrying out the project in accordance with the TSP's procedures and the terms agreed on with the client". Die projectmanager kan ook de alleen werkende vertaler zijn, die zelf bepaalt dat hij/zij de vertaling zelf gaat maken en zelf contact onderhoudt met de klant. De norm geeft voorschriften voor het hele terrein van de beroepsuitoefening van individuele vertalers en vertaalbureaus; dat loopt van de vereiste vertaalvaardigheid tot de juiste omgang met klanten, van orderadministratie tot permanente educatie, enzovoort, enzovoort. Waar nodig zijn er bepalingen die alleen voor grotere bureaus gelden (personeelsbeleid bijvoorbeeld) en bepalingen meer voor de feitelijke vertaler, zoals de beschrijving van de vereiste vertaalvaardigheden. Tijdens het werken aan de norm kwamen de vaste discussiepunten onder vertalers aan bod (alleen over de tarieven hebben we het niet gehad). Ik noem: het moedertaalprincipe, de relatie bureau-freelancer, de toegang tot het beroep en de vraag of revisie altijd nodig is. Hieronder vat ik samen wat de norm zegt over het uitvoeren van een vertaling, min of meer in de volgorde waarin de punten zich voordoen tijdens een bepaalde vertaalopdracht.
Iedere individuele vertaler hanteert ongetwijfeld een vaste werkwijze om klanten tegemoet te treden, afspraken te maken, het vertaalproces uit te voeren en de administratie bij te houden, maar niet iedereen heeft hiervoor schriftelijke procedures. Volgens de norm is dat wel nodig. Het is een begrijpelijke eis, vanuit het oogpunt van controleerbaarheid. Een vertaler die zegt volgens de norm te werken moet dat kunnen aantonen. Marktpositie Uiteindelijk moet de norm niet meer of minder zijn dan een weergave van good practice, dus van een werkwijze voor vertalers die zich in de praktijk heeft bewezen. Voor de VZV kan het nuttig zijn de definitieve norm aan de leden op de site beschikbaar te stellen, zoals daar ook onder meer de algemene voorwaarden zijn te vinden. Voor nieuwe leden zal de norm als wegwijzer kunnen fungeren. En de individuele vertaler? Het kan leerzaam zijn te zien tot welk compromis de normcommissie is gekomen, een groep mensen die voor een groot deel bestond uit vertalers uit tal van Europese landen. De concrete marktpositie van de vertaler kan door zo'n norm verbeteren, in die zin dat het een middel is in de concurrentiestrijd. De VZV heeft als deelnemer aan de normcommissie het recht om de norm aan de leden aan te bieden. Als een vertaler de norm heeft bestudeerd en tot de conclusie komt dat werken op die manier haalbaar en nuttig is, dan is dat een stimulans voor de eigen praktijk. Hij/zij kan er ook in de publiciteit gebruik van maken. Denkbaar is een wervend zinnetje, zoals "Tegen een geringe meerprijs werken wij volgens norm CEN 38138". Zover zijn we nog niet, maar het schiet wel op. Als de normcommissie goed heeft gewerkt, zal er uiteindelijk Europese consensus zijn over good practice in de vertaalwereld. Hanneke Kerkhoven is lid van de Nederlandse normcommissie voor vertaaldiensten namens het NGTV. |
| Meldpunt Acquisitiefraude |
|
Wellicht heeft u in het verleden gehoord van de stichting Eerlijk Zaken Doen (EZD). Onze stichting Steunpunt Acquisitiefraude (SAF) is haar opvolger. Wij zijn het landelijk meld- en steunpunt en expertisecentrum voor alle zaken betreffende oplichting, misleiding en wanprestatie op het gebied van al dan niet rechtsgeldige overeenkomsten met betrekking tot advertenties of naamsvermeldingen (op bijvoorbeeld internetsites). Wanneer bedrijven/instellingen van mening zijn dat zij zijn misleid of opgelicht, of wanneer er geen sprake is van een tegenprestatie, kunnen zij hiervan bij ons melding doen.
Zo hebben wij verschillende klachten ontvangen over het advertentiebureau Euro Consults BV. Dit is meteen ook de reden dat wij u benaderen. Wij hebben uw advertentie zien staan in het blad MKB Informatief. Deze advertenties worden geplaatst door Euro Consults BV. Nu zijn wij zeer benieuwd naar de mening en ervaringen van andere adverteerders, om te bepalen of de reeds ontvangen klachten wel/niet terecht zijn. Daarnaast zijn wij erg benieuwd of u misschien ook bekend bent met FBL Vakbladen, Studio De Bron en/of De Koningh Reclame-Adviesbureau. Over de laatste twee hebben wij namelijk ook al meerdere klachten ontvangen. De klacht is dat de adverteerders niet bewust voor een plaatsing van de advertentie hebben gekozen. Zij waren van mening dat zij te doen hadden met een gegevenscontrole en op het moment dat zij tekenden, waren zij verbonden aan een plaatsingsopdracht. Ook wordt er vaak aan het begin van het gesprek gezegd dat ze al eerder contact met u hebben gehad. Onze vraag aan u is: Wat is uw ervaring met het advertentiebureau Euro Consults BV? En of u ook ervaring heeft met FBL Vakbladen, Studio De Bron en/of De Koningh Reclame-Adviesbureau? Zo ja, hoe was deze ervaring. Uw reactie kunt u mailen naar info@fraudemeldpunt.nl. Wilt u graag meer weten over onze stichting, bel ons gerust (026 - 399 92 58) of neem een kijkje op onze website www.fraudemeldpunt.nl. Deelnemers van onze stichting kunnen ons altijd bellen om informatie te verkrijgen over bepaalde bij ons bekend staande bedrijven of eerstelijns juridisch advies krijgen over hoe te handelen in een bepaalde situatie. Wij hebben getracht om elk bedrijf/instelling één keer te benaderen, maar het kan zijn dat u twee of meer identieke mails van ons ontvangt. Hierbij kunnen wij concluderen dat u in al deze uitgaven heeft geadverteerd. Als u al eens een melding over één van de bovengenoemde bedrijven heeft gedaan, hoeft u deze melding niet nogmaals te doen. Wij willen u alvast hartelijk danken voor uw medewerking!
Vriendelijke groet,
Fleur van Eck
Tel. 026 - 339 92 58 (tussen 13.00 - 16.00 uur)
|
| Colofon |
|
Het Bulletin is een periodieke uitgave van de
Vereniging Zelfstandige Vertalers.
Algemene correspondentie VZV:
Voor meer informatie over de VZV:
Berichten aan de redactie van het Bulletin:
Het bestuur van de VZV bestaat uit:
De redactie van het Bulletin bestaat uit:
De inhoud van het Bulletin valt onder de verantwoordelijkheid van de
|