| Jaargang 19, nr. 3 - september 2008 |
| Inhoud |
| Van de redactie |
|
De zomervakantie is voor de meesten van u al weer enige tijd en vele duizenden vertaalde woorden achter de rug. Mocht u zich eens willen verpozen: behalve zakelijke informatie treft u in dit Bulletin materiaal aan dat in bredere zin tegemoet kan komen aan uw talige belangstelling. Leesvoer tot lering ende vermaak dus.
In het bericht van het bestuur besteedt Marianne Kersbergen onder meer aandacht aan de stand van zaken rond de invoering van de Wet beëdigde tolken en vertalers, evenals aan de bevindingen van een onderzoek naar zelfstandig ondernemerschap waaraan een aantal van u heeft meegewerkt. Saillant detail: het gemiddeld jaarinkomen van vertalers ligt nog lager dan dat van zelfstandigen in de zorg of van kunstenaars -- een punt dat zeker nadere discussie behoeft, bijvoorbeeld tijdens de ALV op 31 oktober a.s. te Enkhuizen, waarvoor u in dit nummer ook de aankondiging aantreft. Het meest urgente agendapunt is toch wel de verkiezing van een nieuwe VZV-voorzitter: tot op heden heeft zich niemand kandidaat gesteld. Wij hopen dat zich spoedig een gegadigde meldt. Wie zijn creativiteit eens op een andere manier wil botvieren, kan hiervoor inspiratie opdoen in het artikel van Hanneke Rutges over het fenomeen stapelgedichten. Hanneke geeft enkele voorbeelden van door haar samengestelde Nederlandse en Franse stapelgedichten. Wellicht kunnen wij in het volgende nummer bijdragen van anderstalige collega's tegemoet zien . Ook van de hand van Hanneke is een bespreking van het nieuwe eufemismenwoordenboek van Van Dale: een echte aanrader. Ten slotte laat Christoph Bouthillier in zijn technobabbel zijn licht schijnen over zulke uiteenlopende zaken als spelling checken, goedbewaarde geheimen, toetsenborden, gevolgen van diefstal en (het voorkomen van) irritatie over tabs. Wij hopen u allen te ontmoeten op de algemene ledenvergadering!
Hanneke Rutges
|
| Inhoud |
| Bericht van het bestuur |
|
Beste collega's,
De meesten van ons hebben in deze qua weer nogal wisselvallige zomerperiode genoten van een welverdiende vakantie, sommigen kijken misschien nog uit naar een paar weken rust. Hoe dan ook, nu de fileberichten net als de files weer steeds langer worden, prijs ik me als zelfstandig ondernemer gelukkig dat ik niet in die files hoef te staan om mijn werkplek op kantoor te bereiken. De Algemene Maatregel van Bestuur waarmee de Wet beëdigde tolken en vertalers in werking moet treden is nog niet door de staatssecretaris goedgekeurd. Bij het kwaliteitsinstituut wordt wel al hard gewerkt aan de voorbereiding van het register. Het dagelijks bestuur van de Alliantie van tolken- en vertalersorganisaties (ATVO) heeft mede namens de VZV een oriënterend gesprek gehad met het hoofd van het kwaliteitsinstituut. De indruk bestaat dat de adviezen uit het veld niet in de AMvB zijn opgenomen, maar het blijft gissen zolang de procedure loopt. De Raad voor Rechtsbijstand, waaronder het kwaliteitsinstituut ressorteert, heeft de heer Roelof van Deemter van de Universiteit Leiden aangewezen om onderzoek te doen naar de wijze waarop toetsing kan plaatsvinden van tolken en of vertalers die niet op basis van hun behaalde diploma's voor inschrijving in het kwaliteitsregister in aanmerking komen. De VZV heeft deze vragenlijst ingevuld en Marianne Kersbergen heeft tijdens een gesprek in Leiden een mondelinge toelichting gegeven, waarbij de toelatingscriteria van de VZV uitgebreid besproken zijn. Onze wijze van kwaliteitscontrole op basis van een ingediende werkportefeuille is zeer pragmatisch en gaat ervan uit dat de uiteindelijke, aan de opdrachtgever geleverde tekst van hoge kwaliteit is. Deze benadering is vrij uniek. De meeste andere verenigingen hebben een toelatingsbeleid gebaseerd op behaalde diploma's of een algemene vertaaltoets in een examenachtige situatie, waarmee specialistische kennis op een bepaald vakgebied niet wordt getoetst. Een aantal van jullie heeft wellicht enige tijd geleden meegedaan aan een onderzoek naar zelfstandig ondernemerschap en de daarbij behorende enquête ingevuld. Het betrof het promotieonderzoek van Arjan van den Born dat hij met ondersteuning van PZO, de Rabobank, de Universiteit van Utrecht en de Universiteit van Antwerpen heeft uitgevoerd. In vervolg hierop heeft hij op 8 augustus jongstleden een rondetafelbijeenkomst georganiseerd met oudere zelfstandigen. Aangezien ik onder deze doelgroep val, was ik hiervoor ook uitgenodigd. Het doel was een discussie over de gevolgen van leeftijd op het functioneren van de zelfstandige professional op basis van de door de promovendus gepresenteerde voorlopige onderzoeksresultaten. Het definitieve verslag van het onderzoek komt eind van dit jaar, begin volgend jaar beschikbaar. Een opvallend detail op basis van de inkomensvergelijkingen in de verschillende sectoren kan ik er meteen uit lichten. Met een gelijkwaardig opleidingsniveau en ervaring scoren de vertalers qua gemiddeld jaarinkomen slechter dan de zelfstandigen in de zorg en de kunstenaars die gemiddeld ook niet kunnen tippen aan de jaarinkomens van bijvoorbeeld de organisatieadviseurs, interimmanagers of trainer-coaches om maar een paar beroepen te noemen. Dit stemt tot nadenken. Elders in dit bulletin staat de aankondiging van onze volgende algemene ledenvergadering op 31 oktober in Enkhuizen in het Zuiderzeemuseum. Zoals jullie weten loopt mijn termijn als voorzitter af en stel ik mezelf niet herkiesbaar. Kandidaten voor de zeer inspirerende functie van VZV-voorzitter kunnen zich bij het bestuur melden.
Namens het VZV-bestuur
|
| Inhoud |
| Aankondiging van de Algemene Ledenvergadering van de VZV |
|
Datum
Vrijdag 31 oktober 2008, vanaf 13.30 uur
Plaats
Programma
Introducés zijn van harte welkom voor het programma vanaf 16.00 uur.
Bereikbaarheid
|
| Inhoud |
| Stapelgedichten | ||||||||||||||
| Hanneke Rutges | ||||||||||||||
|
Een van de leukste websites die ik ken en die ik nog niet zo lang geleden toevallig tegenkwam, is www.stapelgedichten.nl. Bezoekers van deze site worden uitgenodigd om zogenaamde 'stapelgedichten' in te sturen.
Hoe maak je een stapelgedicht? Je zoekt boeken uit je boekenkast waarvan de titels -- al dan niet in combinatie met elkaar -- dichtregels zouden kunnen zijn. Je legt ze op een stapel zodat het gedicht zich van boven naar beneden laat lezen. Rijm en vorm mag je ruim zien, maar het resultaat moet meer zijn dan een stapel boeken. Als je een witregel wilt maken leg je een boek omgekeerd tussen de stapel. Lezers kunnen een bijdrage leveren aan de site door een foto te maken van de stapel en deze samen met de gecomponeerde tekst naar het op de website aangegeven adres te sturen. Geïnspireerd door de wat ik op de site las ging ik zelf aan de slag en ik ontdekte dat je met Nederlandse titels makkelijker kunt stapeldichten dan met Franse. Het is verbazingwekkend hoe ritmisch, poëtisch of bizar titels van boeken kunnen zijn als je ze met elkaar combineert. En ook hoe de tijd vliegt als je op zoek bent naar de in je boekenkast verborgen poëzie. Hieronder mijn eerste oogst.
En dit gedicht rijmt zelfs:
Ik kan iedereen aanraden eens te kijken wat de boekenkast aan poëtische of andere uitingen oplevert. Het zou leuk zijn als nog meer collega's stapelgek werden, zodat straks de wintereditie van het bulletin vol staat met stapelgedichten... De redactie ziet eventuele inzendingen graag tegemoet. Maar pas op, het werkt verslavend! |
||||||||||||||
| Inhoud |
| Van andersbegaafd tot zwembandjes |
| Hanneke Rutges |
|
Onlangs verscheen Van andersbegaafd tot zwembandjes en 1098 andere bedekte termen, een verzameling eufemismen bijeengebracht door Ton den Boon, hoofdredacteur van de Grote Van Dale.
De ondertitel geeft al aan dat het boek meer dan duizend eufemismen bevat. Deze worden in het boek toegelicht en voorzien van voorbeelden in de vorm van citaten uit krantenartikelen of literatuur. De eufemismen zijn in alfabetische volgorde opgenomen en achterin het boek staat een index waarin alles nog eens per onderwerp is gerangschikt. Het is een bijzonder vermakelijk boek met een al even vermakelijk, helder geschreven voorwoord van de samensteller. Het voorwoord begint met een uitleg van wat eufemismen zijn, op basis van een citaat uit een Asterix stripverhaal. Ik citeer: " 'Ik was dus niet dik!' zegt de dikke stripfiguur Obelix in een van de Asterix-strips nadat hij een Romein die hem dik had genoemd, met één vuistslag -- tsjak! -- heeft uitgeschakeld. 'Ik ben niet al te licht gebouwd, dat is alles'. Met deze woorden maakt de stripfiguur Obelix duidelijk dat zijn overgewicht een heikel onderwerp voor hem is. Hij weet heus wel dat hij niet de magerste man op aarde is, maar hij wil het alleen niet hóren. Althans niet met zoveel woorden. Dik is voor Obelix een al te expliciete term, het is een taboewoord, en elke Romein of Galliër die het woord in de mond neemt, kan een reisje richting de sterren tegemoet zien." Zo zijn er vele taboe-onderwerpen waarvoor versluierende uitdrukkingen en termen gebruikt worden. Niet alleen overgewicht, maar ook de dood en vooral ook seks en lichamelijke kenmerken zijn onderwerpen waarbij een grote creativiteit aan de dag wordt gelegd als het gaat om het vermijden van al te directe termen. Dit blijkt ook uit de index, waarin de rij eufemismen voor deze onderwerpen beduidend langer is dan die voor de andere onderwerpen. In het voorwoord wordt ook nog gesproken over de levensduur van eufemismen, die soms door maatschappelijke ontwikkelingen onbruikbaar kunnen worden, of die, doordat ze bezijden de waarheid zijn (ook al een eufemisme), gemakkelijk worden doorgeprikt en hun doel -- het verbloemen van de werkelijkheid -- niet meer kunnen dienen. Hoe lang kan een militaire missie, die weliswaar tot doel heeft vrede te brengen, maar waarbij wel slachtoffers vallen nog 'vredesmissie' genoemd worden? Hoe lang kunnen achterstandswijken nog prachtwijken genoemd worden? Veel eufemismen zijn metaforen (inslapen = doodgaan), maar de werkelijkheid kan ook worden versluierd door vreemde of chique woorden te gebruiken: in plaats van een misstap bega je liever een 'faux pas' en een 'single' is minder zielig dan een alleenstaande. Als van iemand gezegd wordt dat hij 'corpulent' is of 'embonpoint' heeft klinkt dat toch leuker dan wanneer hij een vetzak genoemd wordt, en vetrollen worden als 'lovehandles' juist een pluspunt. Nu we het toch over dik zijn hebben: is een rubensvrouw met weelderige vormen niet veel benijdenswaardiger dan een dik mens met zwembandjes? Overigens dienen eufemismen niet altijd om woorden te verzachten. Ze zijn ook vaak schertsend bedoeld. Zo schijnt onder politieagenten een 'exhibitionist' (of potloodventer) aangeduid te worden als 'vertegenwoordiger van Bruynzeel', wordt alcoholische drank als veroorzaker van vrolijkheid ook wel 'huppelwater' genoemd en seks 'slaapkamergymnastiek'. Ook de overheid bedient zich overvloedig van eufemismen. Als mensen worden ontslagen worden er 'banen geschrapt' of 'medewerkers van hun taken ontheven'. Dit gebeurt vooral bij economische tegenwind (recessie). Er blijft dan niet veel geld over voor prachtwijken die extra aandacht behoeven (achterstandswijken waar veel problemen zijn), noch voor de opvang van stadsnomaden (zwervers, dak- en thuislozen). Het Van Dale Modern Eufemismenwoordenboek is een prachtige, zij het niet uitputtende verzameling "bedekte termen", die voor elk wat wils bevat. Als je moedertaal niet het Nederlands is, kun je er nog veel van leren en verder is het gewoon een leuk boek om te hebben of cadeau te geven. Het is een gebonden uitgave met 255 pagina´s die euro 22,50 kost. Ter afsluiting een kleine "vertaaloefening": zet de volgende alinea om in onverhulde taal. De oplossing vindt u als u klikt op de link onderaan dit stuk. Een in kennelijke staat verkerende single van gevorderde leeftijd met een Bourgondisch uiterlijk ging naar zekere plaats om zijn zwager een hand te geven en vervolgens zijn neus te poederen met iets wat van de vrachtwagen was gevallen. Klik HIER voor de oplossing. |
| Inhoud |
| Technobabbel |
| Christoph Bouthillier |
|
Uuw speelling goet getjsekt
Op reis in een internetcafé? En/of voor privé-doeleinden amateuristisch aan het prutsen in een niet-werktaal? Onzeker of het nu cità of toch città was? Niet getreurd, zoals met zo vele zaken helpt Google u uit de taalbrand, en wel inmiddels voor het Deens, Duits, Engels, Fins, Frans, Italiaans, Nederlands, Pools, Portugees, Russisch, Spaans en Zweeds. Enige voorwaarde is dat de browser moet zijn voorzien van de (gratis) Google Toolbar (www.toolbar.google.com ) maar die is sowieso de beste uitvinding sinds de telefoon, denk alleen al aan de formidabele woordenzoekfunctie binnen webpagina's! Nu werkt die spellingcontroleur alleen binnen zogenaamde web-formulieren, en die zijn er niet altijd direct bij de hand. Zodoende heb ik een webpagina met een vrij formulier ingericht waarmee iedereen vrijelijk kan sjpeltcheckn: www.tirolland.net/spell.
Exotisch typen
Eigen toetsenbord fabrieken
Bekkentrekken remt video
Het lijkt wel Chinees
Uw minigeheimpje
Portabel kantoor
1 noodtab
|
| Inhoud |
|
Oplossing bij Van andersbegaafd tot zwembandjes
Een in kennelijke staat verkerende single van gevorderde leeftijd met een Bourgondisch uiterlijk ging naar zekere plaats om zijn zwager een hand te geven en vervolgens zijn neus te poederen met iets wat van de vrachtwagen was gevallen. De 'vertaling' hiervan luidt: Een oude, dikke, dronken alleenstaande ging naar de WC om te plassen en vervolgens gestolen cocaïne te snuiven. |
| Inhoud |
| Colofon |
|
Het Bulletin is een periodieke uitgave van de
Vereniging Zelfstandige Vertalers.
Voor meer informatie over de VZV:
Kopij en berichten aan de redactie van het Bulletin:
Kopij voor het Bulletin dient in de vorm van een elektronisch tekstbestand te worden gericht aan het redactieadres. Bij overname uit andere bronnen dient de inzender zo nodig te zorgen voor toestemming en deze te vermelden bij aanlevering. De inhoud van het Bulletin valt onder de verantwoordelijkheid van de redactie, maar geeft niet noodzakelijkerwijs haar standpunt of dat van het bestuur weer.
De redactie van het Bulletin bestaat uit:
|
| Inhoud |